Door terugleverkosten en het afbouwen van de salderingsregeling groeit de interesse in thuisbatterijen snel. Maar juist nu dreigen veel huishoudens volgens energie-expert Dennis van der Meij een verkeerde keuze te maken. “Meer capaciteit betekent lang niet altijd meer waarde”, stelt hij. In veel gevallen is een grote thuisbatterij vooral duur en nauwelijks effectief.

Een van de benaderingen om de juiste batterijgrootte te bepalen, is uitgaan van maximale verhoging van de zelfconsumptie van opgewekte zonnestroom. Met deze gedachte hebben Dennis van der Meij en Jeroen Bakker de website accuberekening.nl gemaakt. Op de website kan de consument invullen hoeveel zonnepanelen op het dak liggen, de oriëntatie van de zonnepanelen, hoe hoog de jaarlijkse elektriciteitsconsumptie is en hoeveel er wordt teruggeleverd. Op basis van deze informatie rolt er op de website een rapport uit met een uitgebreid advies over de grootte van de thuisbatterij. De rapporten zijn sinds kort gratis beschikbaar.

Meer capaciteit is vaak niet meer beter

Opvallend aan de rapporten van Van der Meij en Bakker is dat er zelden een thuisbatterij met een capaciteit van meer dan 5 kilowattuur wordt geadviseerd. Dit komt voort uit een van de kernpunten van de filosofie van Van der Meij en Bakker dat meer capaciteit lang niet altijd meer waarde betekent.

“Als je overdag 30 kilowattuur oplaadt en er met je nachtverbruik 5 kilowattuur uithaalt dan kan je een dag later maar 5 kilowattuur opslaan. Trek je een accu niet leeg in de nacht dan kun je een dag later veel minder opslaan”, legt Van der Meij uit. Het gevolg: een grote batterij blijft grotendeels vol en kan overdag nauwelijks zonnestroom opnemen. “Een grote accu helpt je daarin in 80 tot 85 procent van de gevallen helemaal niet om je terugleverkosten te ontlopen.”

Volgens Van der Meij wordt dit fundamentele principe vaak genegeerd. “De meeste woningen in Nederland, en we hebben er drie miljoen met zonnepanelen, hebben geen elektrische auto, geen zwembad en geen extreem verbruik.” Voor die grote groep is een batterij van 20 of 30 kilowattuur simpelweg overdimensionering.

De onbalansmarkt: een verdienmodel dat zichzelf opheft

Een reden om een grotere thuisbatterij aan te schaffen, is om met de extra capaciteit te handelen op de onbalansmarkt. Er zijn de afgelopen jaren veel beloftes gedaan om op deze manier de thuisbatterij in korte tijd terug te verdienen ziet Van der Meij. Volgens hem wordt daarbij onderschat hoe vluchtig en competitief dit verdienmodel is.

“Op het moment dat er een hoge prijs is, is er een tekort, maar je ziet dat steeds meer accu’s daarop gaan reageren. En dan is dat tekort soms binnen een paar minuten alweer weg”, zegt hij. Juist doordat steeds meer thuisbatterijen op dezelfde prijssignalen reageren, verdwijnt de onbalans waar geld mee te verdienen valt.

Daar komt bij dat deze vorm van handel volgens Van der Meij niet is waar het energiesysteem naartoe beweegt. “We gaan niet richting onbalans, maar richting zelfconsumptie, vermindering inkoop uit het net en oplossen van lokale netcongestie”, stelt hij. Onbalans is landelijk, terwijl netproblemen lokaal zijn.

Dat maakt het verdienmodel voor huishoudens onzeker: een batterij kan technisch geschikt zijn om te handelen, maar levert alleen iets op als hij op precies de juiste plek staat en ook daadwerkelijk wordt aangestuurd. “Je weet vooraf niet waar je aan begint,” waarschuwt Van der Meij. Daarom benadrukt hij dat inkomsten uit de (onbalans)markten hooguit als extraatje moeten worden gezien, en niet als fundament onder de businesscase van een thuisbatterij.

De thuisbatterij als back-up bij stroomuitval

Dan is er ook nog de mogelijkheid om een grote thuisbatterij in te zetten voor het geval van een stroomuitval. Van der Meij ziet weinig in deze toepassing. Hij stelt dat het elektriciteitsnet in Nederland echt zelden kampt met langdurige stroomuitval. Daarnaast loopt de benodigde opslagcapaciteit heel snel op als het huis volledig afhankelijk wordt van de thuisbatterij van de stoomvoorziening evenals het benodigde vermogen.

“Als we 72 uur geen stroom hebben, dan is stroom niet je grootste probleem meer”, zegt Van der Meij. In zijn ogen is een thuisbatterij als back-up daarom vooral zinvol voor enkele kritische toepassingen, maar zelden een rationele hoofdreden om fors extra capaciteit te installeren.

“We moeten een eerlijk verhaal vertellen”

Van der Meij verdient zijn brood met het adviseren van de sector. Hij wordt uitgenodigd door verschillende partijen omdat zijn verhaal resoneert bij een breed publiek. Van der Meij ligt toe: “Dat verhaal gaat over eerlijkheid en uitleggen waar de transitie naar toegaat zonder merken of producten te noemen. Ik leg de marktomstandigheden en de verschillende functionaliteiten uit zodat mensen weer snappen wat er gebeurt.” Energie is volgens hem geen luxeproduct. “Energie moet betaalbaar zijn, het moet beschikbaar zijn voor iedereen, en het is een recht zeker voor de armste.”

Juist daarom stoort het hem dat mensen worden verleid tot dure aankopen die ze niet nodig hebben. “Die kopen iets wat ze eigenlijk niet nodig hebben, en worden soms ook nog met een lening ingehaald.” Accuberekening.nl wil dat patroon doorbreken met transparantie en realistische aannames.

“Een eerlijk verhaal is belangrijk omdat mensen dan een afgewogen,  en onderbouwde keuze kunnen maken.” En soms is die keuze simpelweg: geen batterij, of een veel kleinere dan gedacht.

Juist omdat het verkondigen van een eerlijk en onafhankelijk verhaal lastig is wanneer er ook geld wordt verdiend aan advies, besloten Van der Meij en Bakker om accuberekening.nl volledig gratis te maken. Volgens eigen zeggen hebben ze de investering terugverdiend waardoor het niet meer goed voelt om het commerciële belang van de website in stand te houden.