Huishoudens die hun elektriciteitsaansluiting willen verzwaren, bijvoorbeeld voor een warmtepomp of laadpaal, kunnen niet meer vanzelfsprekend rekenen op capaciteit. Dat meldt Netbeheer Nederland. Door nieuwe regelgeving voor de verdeling van schaarse netruimte kan ook deze groep op een wachtlijst belanden.

Netbeheerders gaan de beschikbare capaciteit vanaf 1 juli 2026 herverdelen. Dit zal voortaan gebeuren op basis van een prioriteringskader van toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Hierin wordt gesteld dat vitale functies voorrang krijgen. Andere aanvragen, van bedrijven (MKB) tot huishoudens, moeten wachten als het net vol zit.

Veranderingen
Tot nu toe werden alleen grootverbruikers, zoals industrie en grote bedrijven, geconfronteerd met wachttijden bij netcongestie. Voor kleinverbruikers, waaronder huishoudens, werd capaciteit gereserveerd. Die situatie verandert: vanaf juli 2026 behandelen netbeheerders alle aanvragen volgens hetzelfde zogeheten prioriteringskader, wat de volgorde van toewijzing bepaalt. De feitelijke ruimte op het net blijft afhankelijk van lokale omstandigheden en de snelheid waarmee uitbreidingen gerealiseerd worden.

Voorrang voor vitale functies en woningbouw
In de overgangsperiode van 1 juli 2026 tot 1 januari 2027 wordt beschikbare netruimte stapsgewijs toegekend. Partijen die bijdragen aan het verminderen van congestie en vitale functies zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en hulpdiensten krijgen voorrang. Daarna volgen onder meer woningbouwprojecten, scholen en warmte-initiatieven. Gemeenten kunnen voor deze projecten zelfs tot tien jaar vooruit capaciteit reserveren.

Pas als daarna nog ruimte over is, komen vanaf begin 2027 aanvragen zonder prioriteit aan bod. Denk aan bedrijven, laadpalen en kleinere ondernemers. Wanneer de capaciteit volledig is benut en er geen uitbreiding beschikbaar komt, worden alle nieuwe aanvragen op een wachtlijst geplaatst.

Regionale verschillen groot
Hoe groot de impact is, verschilt sterk per regio. In sommige gebieden is nauwelijks nog ruimte beschikbaar, zelfs niet voor prioritaire aanvragen. Netbeheerders werken momenteel aan regionale analyses; definitieve cijfers worden in het najaar van 2026 verwacht.

Flexibiliteit wordt cruciaal
Netbeheerders investeren miljarden in de uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar benadrukken dat dit alleen niet voldoende is. Flexibeler gebruik van stroom wordt essentieel om de druk op het net te verlagen. Vooral tijdens piekuren, tussen 16:00 en 21:00 uur, is het netwerk zwaar belast.

Door verbruik te verschuiven naar daluren, kunnen huishoudens en bedrijven bijdragen aan het verminderen van congestie. Volgens netbeheerders kan relatief eenvoudig gedrag, zoals het uitstellen van energie-intensieve apparaten, al een significant verschil maken.