Kadaster brengt duizenden kleine zonne-opstellingen in beeld voor RES-regio’s
Terug
Het Kadaster heeft met beeldherkenning duizenden kleine zonne-opstellingen op land in kaart gebracht die in bestaande inventarisaties gemakkelijk buiten beeld blijven. De analyse gaat tot opstellingen van ongeveer zes zonnepanelen. Via VIVET kunnen de gegevens worden gebruikt om de inventarisaties van Regionale Energiestrategieën (RES) completer te maken.
Door het Kadaster worden luchtfoto's van Nederland geanalyseerd op de aanwezigheid van zonnepanelen. Vorig jaar is dat voor het eerst landsdekkend gedaan met automatische beeldherkenning, waarbij ook zeer kleine opstellingen worden meegenomen.
Daarmee ontstaat een ander beeld dan wanneer alleen naar grote commerciële zonneparken of geregistreerd opgesteld vermogen wordt gekeken. In 2025 telde het Kadaster ruim 12.000 zogenoemde zonneparken, tegenover ruim 3.100 in 2020. Bijna 7.000 daarvan hebben een oppervlakte van minder dan 70 vierkante meter.
Het begrip zonnepark wordt in het onderzoek daarmee veel ruimer gebruikt dan in het dagelijks taalgebruik. Aaneengesloten zonnepanelen worden via beeldherkenning als zonneveld gedetecteerd en nabijgelegen velden worden vervolgens samengevoegd tot één zonnepark. Daardoor kan bijvoorbeeld ook een kleine rij van zes panelen zonnepanelen op een stuk grond als zonnepark in de telling terechtkomen.
Veel kleine opstellingen, beperkt ruimtebeslag
In aantal blijken juist die kleine installaties een groot deel van de dataset te vormen. Van de ruim 12.000 gevonden zonneparken zijn er ongeveer 11.000 kleiner dan 1.000 vierkante meter. Gezamenlijk zijn die echter goed voor slechts 2 procent van de totale oppervlakte aan zonnepanelen in zonneparken.
De overige 98 procent ligt bij zonneparken groter dan 1.000 vierkante meter. In totaal besloegen zonneparken in 2025 volgens het Kadaster 3.950 hectare. Solar365 schreef in juni al over deze cijfers en de sterke groei van zon op land sinds 2020.
De toegevoegde waarde van de nieuwe werkwijze zit daarom vooral in de nauwkeurigheid waarmee kleinere installaties zichtbaar worden. Die kunnen bij registraties die bijvoorbeeld uitgaan van subsidies of opgesteld vermogen gemakkelijker buiten beeld blijven.
Aanvulling op bestaande zonnedata
Dat maakt de Kadaster-data een aanvulling op onder meer de jaarlijkse Monitor Zon-PV van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. RVO becijferde onlangs dat eind 2025 in Nederland in totaal 29,4 gigawattpiek aan zonnepanelen was geïnstalleerd. Die monitor richt zich onder meer op opgesteld vermogen, subsidieregelingen en de toekomstige projectpijplijn.
Het Kadaster kijkt juist naar de fysieke aanwezigheid en locatie van zonnepanelen. Daardoor kan nauwkeuriger worden vastgesteld waar zonne-installaties daadwerkelijk liggen en hoeveel ruimte ze innemen.
Via het samenwerkingsprogramma VIVET kan de dataset beschikbaar worden gesteld aan het Nationaal Programma RES. RES-regio's kunnen de gegevens vervolgens naast hun eigen inventarisaties leggen om te controleren welke installaties daarin eventueel ontbreken.
Niet iedere kleine installatie die het Kadaster vindt, telt overigens rechtstreeks mee voor de RES-doelstellingen. Voor grootschalige zonne-energie geldt binnen de RES een ondergrens van meer dan 15 kilowattpiek. De toegevoegde waarde van de nieuwe dataset zit daarmee vooral in het completer maken van het ruimtelijke beeld van zonne-energie in Nederland.
