Huishoudens en kleine ondernemers die aangesloten zijn bij netbeheerder Liander kunnen niet meer vanzelfsprekend rekenen op een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting. Door toenemende netcongestie wachten inmiddels ongeveer 7.300 klanten langer dan gewenst op een aansluiting of verzwaring van hun netaansluiting. In sommige gevallen kan die wachttijd oplopen tot drie jaar.

De druk op het elektriciteitsnet neemt toe doordat steeds meer mensen elektrificeren. Inductiekoken, elektrisch verwarmen en koelen, de aanschaf van laadpalen en warmtepompen zijn grote stroomverbruikers die vooral tijdens piekmomenten veel van het net eisen.

Tijdens de avondpiek tussen 16.00 en 21.00 uur bereikt het net op veel locaties zijn grenzen. Daardoor kan Liander niet langer overal direct voorzien in aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.

‘Afhankelijk van locatie’
Volgens Sarike van Wette, Chief Operations Officer Customers bij Liander, verandert daarmee een vanzelfsprekendheid voor consumenten. “De situatie op het elektriciteitsnet betekent dat de vanzelfsprekendheid van altijd en overal extra stroom verandert. Wat er kan is afhankelijk van de locatie”, stelt zij.

Grote verschillen per wijk
Of een aanvraag kan worden gehonoreerd, verschilt sterk per gebied. In sommige gevallen kan een relatief eenvoudige aanpassing in de meterkast binnen enkele weken worden uitgevoerd. Wanneer echter eerst het lokale elektriciteitsnet moet worden verzwaard, kunnen wachttijden aanzienlijk oplopen.

Onbegrip
Dat leidt volgens Liander regelmatig tot onbegrip bij bewoners. De beschikbare capaciteit verschilt niet alleen per wijk, maar soms zelfs per straat. Daardoor kan een huishouden wel een verzwaring krijgen, terwijl een buurman of buurvrouw moet wachten. Van Wette erkent dat dit voor klanten frustrerend kan zijn. “Waarom kan het bij de één wel en bij de ander niet? Dat is een vraag die we steeds vaker krijgen.”

Verzwaring niet altijd noodzakelijk
Liander benadrukt dat een zwaardere aansluiting lang niet altijd nodig is. Veel huishoudens beschikken over een standaardaansluiting van 1 fase met een maximale stroomsterkte van 35 ampère. Daarmee zijn volgens de netbeheerder onder meer elektrisch koken op een 1-fase kookplaat, een beperkt aantal zonnepanelen en een kleine hybride warmtepomp mogelijk.

De netbeheerder ziet dat consumenten regelmatig standaard een zwaardere aansluiting aanvragen bij een verbouwing of de aanschaf van een warmtepomp, terwijl hun bestaande aansluiting vaak nog voldoende ruimte biedt. Liander adviseert daarom consumenten om vooraf advies in te winnen bij een installateur.

Huishoudens krijgen lagere prioriteit
Vanaf 1 juli 2026 worden de schaarse netcapaciteiten verdeeld volgens nieuwe regels van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Daarbij krijgen maatschappelijke voorzieningen zoals zorginstellingen, veiligheidsdiensten en onderwijs voorrang bij de toewijzing van beschikbare capaciteit.

Huishoudens vallen in de derde prioriteitscategorie. Dat betekent dat aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen langer kunnen blijven liggen wanneer in hetzelfde gebied ook aanvragen van partijen met een hogere maatschappelijke prioriteit zijn ingediend.

Prioriteringsregeling
Voor ondernemers met een kleinverbruikaansluiting is de situatie mogelijk nog lastiger. Zij vallen niet onder de prioriteringsregeling en kunnen daardoor eveneens met langere wachttijden worden geconfronteerd.

Volgens Liander zorgen de nieuwe ACM-regels voor een eerlijkere verdeling van de beschikbare capaciteit, maar lossen zij het onderliggende tekort aan ruimte op het elektriciteitsnet niet op.