Vastgoedontwikkelaar Prologis wil netcongestie aanpakken: ‘Niet afwachten tot het net verzwaard is’
Terug
Netcongestie vraagt om meer dan investeringen van netbeheerders alleen. Ook vastgoedontwikkelaars kunnen een actieve rol spelen bij het slimmer benutten en uitbreiden van de beschikbare netcapaciteit. Prologis ziet daarvoor kansen in de samenwerking met netbeheerders en huurders. Als langetermijneigenaar van logistiek vastgoed heeft de ontwikkelaar bovendien een vergelijkbare investeringshorizon als netbeheerders. Dat biedt mogelijkheden om gezamenlijk te investeren in oplossingen die zowel de elektriciteitsvoorziening als de eigen bedrijfsvoering vooruithelpen.
De elektrificatie van de logistieke sector zorgt voor een snel groeiende elektriciteitsvraag. Distributiecentra krijgen te maken met meer elektrische bestelbusjes en vrachtwagens, terwijl ook warmtepompen en verdere automatisering extra vermogen vragen. Juist op de logistieke knooppunten waar die elektriciteit nodig is, staat het elektriciteitsnet onder druk.
Voor Prologis, dat 1.136 gebouwen in twaalf Europese landen bezit, is netcongestie dan ook een steeds belangrijker onderdeel van de vastgoedontwikkeling. De onderneming wil niet wachten totdat netbeheerders het elektriciteitsnet hebben verzwaard, maar zoekt zelf actief naar mogelijkheden om de beschikbare capaciteit beter te benutten en de periode tot de netverzwaring te overbruggen.
“Als we afwachten tot het net misschien een keer wordt verzwaard, is dat niet de beste aanpak”, zegt Melchert Duijve, vice president Energy Solutions Europe bij Prologis. Hij is verantwoordelijk voor de verduurzaming en energievoorziening van de Europese vastgoedportefeuille. “Op het moment dat de druk hoog genoeg wordt, ontstaan er uiteindelijk oplossingen en andere manieren van samenwerken. Dat zien we nu gebeuren.”
Langetermijnvisie biedt ruimte voor investeringen
Een belangrijk verschil tussen een vastgoedontwikkelaar en een huurder is de tijdshorizon van hun investeringen. Waar een huurcontract bijvoorbeeld drie tot vijf jaar loopt, blijft Prologis vaak tientallen jaren eigenaar van een gebouw. Daardoor kan de ontwikkelaar investeringen doen die voor één huurder misschien niet binnen de contractperiode rendabel zijn, maar op langere termijn wel waarde opleveren.
Dat speelt bijvoorbeeld bij zonnepanelen, batterijen en laadinfrastructuur. Een zonnestroomsysteem kan een terugverdientijd van twintig jaar hebben, terwijl een huurder mogelijk na vijf jaar vertrekt. “Je kunt zo'n investering niet altijd binnen de looptijd van één huurcontract terugverdienen. Je moet daarom verder kijken dan de contractduur van één huurder”, legt Duijve uit.
Die langetermijnvisie ziet hij ook als een overeenkomst met netbeheerders. Beide partijen investeren in infrastructuur die tientallen jaren mee moet gaan. Dat biedt volgens hem een goede basis om gezamenlijk naar de toekomstige elektriciteitsvraag te kijken.
“Wat voor mij een eyeopener was, is dat netbeheerders graag willen investeren, maar ook bang zijn om infrastructuur aan te leggen die uiteindelijk niet wordt gebruikt. Als een bedrijf capaciteit aanvraagt en vervolgens besluit die toch niet nodig te hebben, blijft de netbeheerder met een investering zitten die niet wordt terugverdiend.”
Prologis kan vanuit zijn positie als langetermijneigenaar meer zekerheid bieden over de toekomstige vraag. De ontwikkelaar ziet de elektriciteitsbehoefte van zijn gebouwen toenemen door automatisering, elektrische verwarming en het laden van vrachtwagens. “Wanneer wij extra capaciteit aanvragen, doen we dat omdat we verwachten die daadwerkelijk nodig te hebben. We investeren voor veertig tot vijftig jaar. Onze investeringshorizon lijkt daarmee op die van netbeheerders.”
Businesscase voor vastgoedontwikkelaar én huurder
De investeringen moeten niet alleen bijdragen aan het overbruggen van netcongestie, maar ook zakelijk haalbaar zijn. Daarvoor zoekt Prologis nadrukkelijk de samenwerking met zijn huurders. Grote logistieke klanten, waaronder in heel Europa DHL, Amazon en Kuehne+Nagel, hebben zelf ook duurzaamheidsdoelstellingen en plannen voor elektrificatie. Door die plannen te combineren met de vastgoed- en investeringsplannen van Prologis kunnen de partijen gerichter bepalen waar infrastructuur nodig is.
“Onze verantwoordelijkheid richting huurders is vooral om het gemakkelijker te maken.. Daarom nemen we bij dergelijke projecten graag een coördinerende rol op ons, waarbij we samen met onze huurders kijken naar een passende verdeling van de kosten. Wij willen juist zorgen voor een infrastructuur die ook voor volgende huurders bruikbaar is.”
De businesscase kan daarbij verschillende vormen aannemen. Een batterij kan bijvoorbeeld helpen om de beschikbare netcapaciteit efficiënter te gebruiken, terwijl tegelijkertijd voldoende vermogen beschikbaar komt voor elektrische voertuigen. Ook slimme laadinfrastructuur kan ervoor zorgen dat bestaande aansluitingen beter worden benut.
Prologis kijkt daarbij niet alleen naar technische oplossingen, maar ook naar bredere afspraken met netbeheerders. Zo heeft het bedrijf bij een project in de buurt van Schiphol samen met de netbeheerder onderzocht of extra blokstroom mogelijk was. Een huurder wilde dertig extra laadpunten voor elektrische bestelbusjes realiseren, maar had daarvoor overdag onvoldoende gecontracteerd vermogen.
Door 's nachts meer vermogen beschikbaar te krijgen, kon een oplossing worden ontwikkeld waarbij de laadpunten overdag binnen de beschikbare capaciteit blijven en vanaf middernacht op vol vermogen kunnen laden. Daarvoor moet de laadinfrastructuur wel slim worden aangestuurd, zodat de laders overdag binnen de limiet blijven en ’s nachts op vol vermogen kunnen laden
In Bleiswijk was een andere oplossing nodig. Daar kon ook 's nachts geen extra netcapaciteit worden verkregen. Prologis plaatste daarom een batterij die met beperkt vermogen wordt opgeladen, zodat overdag voldoende elektriciteit beschikbaar is. “Er zit nog best wat latente capaciteit in het net, maar je moet die wel heel slim benutten. En je moet de medewerking hebben van de netbeheerder om dat mogelijk te maken.”
Energiehub en gedeelde netcapaciteit
Naast oplossingen per gebouw onderzoekt Prologis ook de mogelijkheden om meerdere gebouwen gezamenlijk te organiseren. Veel logistieke panden liggen dicht bij elkaar en worden gevoed door dezelfde middenspanningsring. Dat kan mogelijkheden bieden voor energiehubs en groepstransportovereenkomsten.
Door de afzonderlijke capaciteitscontracten van meerdere gebouwen samen te bekijken, ontstaat mogelijk meer ruimte om de beschikbare capaciteit onderling te verdelen. Een gebouw dat op een bepaald moment extra elektriciteit nodig heeft, kan dan profiteren van capaciteit die elders binnen de groep beschikbaar is.
Het delen van elektriciteit tussen gebouwen is niet eenvoudig. Daarvoor is doorgaans transport via het openbare elektriciteitsnet nodig, terwijl een directe verbinding vaak te duur is. Ook de administratieve en juridische verantwoordelijkheden kunnen ingewikkeld worden. Daarom kijkt Prologis samen met netbeheerders naar mogelijkheden om de aansluitingen en contracten slimmer te organiseren.
Volgens Duijve kan Nederland daarin ook een voorbeeld zijn voor andere Europese landen. De netcongestie is hier relatief groot, waardoor sneller wordt geëxperimenteerd met alternatieve contractvormen en oplossingen zoals blokstroom. “Als ik kijk naar de elektriciteitsnetten in verschillende Europese landen, dan is de situatie in Nederland het meest nijpend. Daardoor wordt hier ook sneller geïnnoveerd.”
Elektrische vrachtwagens maken samenwerking urgenter
De noodzaak om vooruit te plannen neemt volgens Prologis verder toe door de komst van elektrische vrachtwagens. Naar verwachting vindt 70 tot 80 procent van de laadsessies plaats bij of in de buurt van een warehouse of depot. Dat maakt logistieke vastgoedlocaties belangrijke knooppunten voor de toekomstige laadinfrastructuur.
De elektriciteitsvraag verschilt bovendien per locatie en type transport. Vrachtwagens voor middellange afstanden zullen naar verwachting eerder elektrificeren dan vrachtwagens voor lange afstanden. Door de plannen van vervoerders naast de ontwikkelplannen van vastgoedbedrijven en de investeringsplannen van netbeheerders te leggen, kunnen de partijen beter voorspellen waar en wanneer extra capaciteit nodig is.
Prologis wil die gesprekken daarom structureler voeren. Het bedrijf is onder meer van plan om met netbeheerders de verwachte groei van de elektriciteitsvraag binnen zijn Nederlandse vastgoedportefeuille te bespreken. Ook in andere Europese landen zoekt de ontwikkelaar de samenwerking met netbeheerders.
“Wij bespreken met onze klanten wat hun plannen voor elektrificatie zijn. Waar moeten we investeren in laadvoorzieningen en infrastructuur? Wanneer stappen zij over van diesel op elektrisch vervoer? Dat soort gesprekken moet je nu voeren.”
Voor Prologis is het daarmee niet alleen een kwestie van verduurzaming of het oplossen van een aansluitprobleem. Door zelf te investeren in batterijen, slimme laadinfrastructuur en flexibiliteit kan de ontwikkelaar meer mogelijk maken voor zijn huurders en tegelijkertijd waarde creëren voor de eigen vastgoedportefeuille.
“Als we lokaal meer capaciteit kunnen krijgen en die combineren met bijvoorbeeld een batterij, kunnen we niet alleen de vrachtwagens van onze klanten en onze gebouwen faciliteren, maar mogelijk ook flexibiliteit aan het elektriciteitsnet leveren. Dat doen we graag, want uiteindelijk maken we daarmee meer mogelijk.”


























