China gaat de btw-teruggave op de export van zonnepanelen en batterijen schrappen. In december 2024 gebeurde dat ook al, toen ging het van 13 naar 9 procent. Vanaf 1 januari 2027 wordt deze afgeschaft. Met deze meest recente beslissing wordt de financiële steun die Chinese zonnepaneelfabrikanten van de Chinese overheid ontvangen voor de export van hun producten stopgezet. Wat zijn de gevolgen van dit besluit, gezien het feit dat China de wereldmarkt domineert?

“Nee, dit besluit is zeker geen verrassing”, zegt Gerard Scheper, CEO van European Solar, desgevraagd. “Als je naar de huidige prijzen van zonnepanelen kijkt dan gaat het nergens meer over, er is een mega overproductie en het blijven stimuleren om meer te produceren komt hiermee tot een einde, ook de alsmaar dalende prijs. Al met al heeft een industrie een gezonde aanbodzijde nodig en tevens van de vraagkant. Van beide kanten zijn er nauwelijks business cases te maken en het is gebleken dat de industrie het niet zelf kan reguleren, dus dan grijpt de overheid in, logisch gevolg.”

 Wat zijn volgens Scheper de gevolgen van deze beslissing voor zowel China als de Europese markt?
“Mede door het inperken van het aanbod als wel het verdwijnen van de stimulerende maatregelen brengt vraag en aanbod met elkaar in evenwicht”, aldus Scheper. “Hierdoor zal er een snelle prijsstijging gaan komen en een piek in de vraag om nog last minute van de lage prijzen te kunnen profiteren in het eerste kwartaal.”

“De tijd is echter beperkt, aangezien het Chinese Nieuwjaar op 17 februari plaatsvindt, waardoor het lastig zal zijn om de producten nog goedkoop voor 1 april te kunnen verschepen. Voor de iets langere termijn kunnen de gevolgen best groot zijn. We moeten nieuwe business cases maken, bedrijven die tot nu toe drie jaar voorraad hebben kunnen kopen in Rotterdam, moeten nu gaan inkopen op productie, wat veel grotere prijsrisico’s inhoud. Traditioneel betekenen onzekerheid en onrust dat deze niet goed zijn voor de marktvraag. Maar anderzijds geldt ook dat het voor de gezondheid van vele bedrijven het misschien wel een zegen kan gaan zijn.”

Rationeel herstel buitenlandse markt

Zal deze beslissing echt invloed hebben op de Europese concurrentiepositie? “Dat geloof ik niet”, zegt Scheper. “De Europese productie van zonnepanelen ligt fors hoger, zeker het dubbele van de Chinese prijzen. Daarbij kopen de Europese fabrikanten hun grondstoffen veelal in China, dus die gaan net zo hard mee omhoog.”

De Chinese branchevereniging voor zonnestroom legt, volgens Reuters, uit dat “Tijdige verlaging of afschaffing van exportsubsidies voor fotovoltaïsche producten kan een rationeel herstel van de prijzen op de buitenlandse markt bevorderen en het risico op handelsconflicten verminderen."

“Veelal is China verweten door overheidsbemoeienis dat zij een oneerlijke concurrentiepositie zouden hebben”, zegt Scheper. “Die is nu weg, maar uitgaande van het feit dat 95 procent van de zonnepanelen uit China komen, denk ik niet dat de Chinezen dit onder druk hebben gedaan van de rest van de wereld.”

Scheper geeft wel aan dat hij dit een prima beslissing vindt. “Ik ben zelf een voorstander van het verschijnsel dat beginnende markten door de overheid gestimuleerd worden in ruime mate. Naar mijn idee moeten de bedrijven zich in deze industrie zich zonder hulp kunnen bedruipen, dus prima dit.”

“Wie goed tussen de regels door leest, ziet in deze beleidswijziging ook een politieke boodschap. Door fiscale steun af te bouwen, haalt China de angel uit beschuldigingen van dumping en prijsoorlogen. Of dat de gemoederen in Washington en Brussel daadwerkelijk sust, is de vraag. In de praktijk zien we vooral dat grondstoffen zoals lithium in prijs omhoogschieten en dat voorraden versneld worden weggewerkt.”

Afbouw van de maatregelen

Wat verwacht Scheper nog meer aan veranderingen op de Chinese markt in het komende jaar? “Dat blijft altijd lastig te voorspellen”, antwoordt hij. “Maar als je naar de wereldmarkt kijkt dan is het zorgwekkend hoeveel storage aanbieders er zijn, naar schatting 15.000, vele malen meer dan we ooit van aanbieders van zonnepanelen hebben gehad. Dit terwijl de vraag nog maar in het beginstadium zit.”

“Hier hebben ze natuurlijk ook al de afbouw van de maatregelen aangekondigd, maar het zou me niet verbazen dat men nauw gaat volgen hoe de markt van zonnepanelen reageert. Indien het een korte hobbel is en de prijs weer naar beneden gaat, sluit ik niet uit, dat hier toch ook nog een paar maatregelen zullen volgen.”