EU wil aandeel elektriciteit verdubbelen: grotere rol voor zon en opslag

De Europese Commissie wil dat elektriciteit in 2040 goed is voor 46 procent van het Europese eindenergieverbruik. Dat aandeel bedraagt nu ongeveer 23 procent. Het streefcijfer is nog niet bindend, maar staat centraal in een nieuw Europees actieplan voor elektrificatie.

Volgens de Commissie kan een verdubbeling van het aandeel elektriciteit de Europese rekening voor fossiele energie-import in 2040 met 260 miljard euro per jaar verlagen. Dat bedrag is een raming van Brussel en moet nog verder worden onderbouwd.

Voor de zonne- en opslagsector betekent het plan vooral dat de vraag naar schone elektriciteit en flexibiliteit moet groeien. Grote delen van de industrie, mobiliteit en gebouwde omgeving zijn nog afhankelijk van olie en gas. Meer elektrische voertuigen, warmtepompen en elektrische productieprocessen kunnen nieuwe afzet creëren voor zonne- en windenergie.

Het plan bevat geen aparte subsidieregeling voor zonnepanelen of batterijen. De Commissie wil vooral de economische voorwaarden voor elektrificatie verbeteren. Zo mag elektriciteit volgens Brussel niet zwaarder worden belast dan aardgas. Lidstaten moeten daarnaast meer ruimte krijgen om nettarieven voor bepaalde gebruikers te verlagen en energie-intensieve bedrijven fiscaal tegemoet te komen.

Ook batterijen, slimme meters en slim laden krijgen een belangrijke rol. Met opslag en flexibel verbruik kan elektriciteitsvraag worden verschoven naar uren met veel zon- en windproductie. Bidirectioneel laden moet het bovendien mogelijk maken dat elektrische voertuigen niet alleen stroom afnemen, maar op geschikte momenten ook terugleveren.

Voor Nederland is die flexibiliteit extra relevant vanwege netcongestie. Extra elektriciteitsvraag past niet overal op het bestaande net. Batterijen kunnen bedrijven helpen om meer eigen zonnestroom te gebruiken of verbruikspieken te beperken, maar vormen geen algemene oplossing. De werking hangt af van de locatie, het verbruiksprofiel en afspraken met de netbeheerder.

Naast flexibiliteit blijft uitbreiding van het elektriciteitsnet noodzakelijk. De Commissie wil dat Europese voorstellen voor snellere netuitbreiding en beter gebruik van bestaande capaciteit voor het einde van 2026 worden aangenomen.