Het succes van zon: het bijzondere is gewoon geworden
Terug
Tien jaar geleden was een dak met zonnepanelen nog iets om bij stil te staan. Inmiddels zijn de blauwzwarte energiemagievlakken niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Op woonhuizen, bedrijfshallen en boerderijen, en in uitgestrekte zonneparken die vanaf de snelweg soms op kleine meren lijken. De verandering is zo vertrouwd geworden dat we bijna vergeten hoe snel die heeft plaatsgevonden.
In de energietransitie kijken we voortdurend vooruit. Naar 2030, 2040 en 2050. Naar alles wat nog niet lukt, te langzaam gaat of beter moet. Maar misschien is dit een goed moment om ook eens terug te blikken. Want wat er in nog geen tien jaar is gebeurd, is allesbehalve vanzelfsprekend.
In 2018 had Nederland ongeveer 4,5 gigawattpiek aan zonnepanelen. Volgens de ramingen in dit trendrapport is dat eind 2026 gegroeid tot 31,6 gigawattpiek. Bijna zeven keer zoveel in acht jaar. Naar verwachting beschikt inmiddels 38 procent van de huishoudens over zonnepanelen. Maar de grootste verandering zit misschien niet eens op het dak. In 2019 was zonnestroom goed voor 4,8 procent van de Nederlandse elektriciteitsvraag. In 2025 was dat 22,5 procent. Bijna een kwart van onze elektriciteitsvraag, afkomstig van een technologie die nog niet zo lang geleden vooral als een veelbelovende aanvulling werd gezien.
Het succes van zon veranderde ook het gesprek. Het gaat allang niet meer over hoe we méér zonnepanelen installeren. En we zijn (hopelijk) verder dan steeds maar alle zonnepanelen op het zuiden te richten om jaarlijks zo veel mogelijk kilowattuur binnen te slepen.
De vragen zijn nu wanneer we stroom produceren, wat we ermee doen en hoe we het elektriciteitsnet kunnen ontlasten. Zonnige middagen drukken de elektriciteitsprijzen, energierekeningen worden steeds ingewikkelder en bedrijven en huishoudens zoeken naar manieren om opwek en verbruik op elkaar af te stemmen. Zonne-energie heeft Nederland doen nadenken over waar energie vandaan komt en over wanneer het wordt verbruikt.
We hebben nog maar amper de ins en outs van de eerste nieuwe energietechnologie leren kennen of de volgende dient zich alweer aan. Batterijopslag groeit in een tempo dat sterk doet denken aan de eerste grote groeijaren van zonne-energie. Het trendrapport verwacht eind 2026 bijna 445.000 batterijopslagsystemen in Nederland, samen goed voor bijna 8,8 gigawattuur opslagcapaciteit. Alleen dit jaar groeit de nieuw geïnstalleerde capaciteit naar verwachting met 64 procent ten opzichte van 2025.
Thuisbatterijen verschijnen bij huishoudens, grotere systemen bij bedrijven en zonneparken. Vaak zijn ze minder zichtbaar dan zonnepanelen, maar hun betekenis kan minstens zo groot worden: niet alleen duurzame elektriciteit opwekken, maar er ook slimmer mee omgaan.
Juist door deze progressie, stagneert het nu op sommige terreinen. De zonnepanelenmarkt is na de piekjaren hard teruggevallen. Netcongestie remt projecten, beleidskeuzes brengen onzekerheid en bedrijven moeten zich opnieuw uitvinden. Die problemen zijn reëel. Maar ze mogen het zicht niet ontnemen op de prestatie die daarachter schuilgaat. Een sector die zo snel groeit dat het energiesysteem zich eraan moet aanpassen, heeft iets wezenlijks veranderd.
Achter iedere grafiek in dit rapport schuilen installateurs, ondernemers, ontwikkelaars, onderzoekers, huishoudens en bedrijven die de stap daadwerkelijk hebben gezet. Zij hebben in enkele jaren het zichtbare en onzichtbare energielandschap van Nederland veranderd. Natuurlijk ligt er nog veel werk. Maar voordat we weer vooruitkijken naar de volgende mijlpaal, mogen we best even stilstaan bij deze: wat ooit toekomstmuziek was, is inmiddels heel gewoon geworden.
Deze column is onderdeel van het Nationaal Storage & Solar Trendrapport 2026. Deze is in zijn geheel downloadbaar via deze link: https://www.dutchnewenergy.nl/nationaal-storage-en-solar-trendrapport/


























