IEA: wereldwijde vraag naar elektriciteit groeit door met 3,6 procent
Terug
De wereld gaat de komende jaren steeds meer elektriciteit gebruiken. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) groeit de wereldwijde elektriciteitsvraag in 2026 met 3,6 procent en in 2027 met 3,8 procent. De groei komt vooral door de overstap naar elektrische toepassingen, zoals elektrische auto’s, warmtepompen, datacenters en de verdere elektrificatie van de industrie.
In 2025 groeide het wereldwijde elektriciteitsgebruik nog met 3 procent. Het IEA verwacht dat het totale elektriciteitsverbruik stijgt van 28.600 terawattuur in 2025 naar 30.700 terawattuur in 2027.
De groei vindt plaats terwijl de energiemarkt te maken heeft met nieuwe onzekerheden. Door de crisis in het Midden-Oosten viel tijdelijk een groot deel van de wereldwijde gas-aanvoer LNG) weg. Hierdoor stegen de gasprijzen in Europa en Azië naar het hoogste niveau sinds de energiecrisis van 2022 en 2023.
Elektrificatie zorgt voor hogere vraag
De belangrijkste reden voor de groeiende elektriciteitsvraag is volgens het IEA de verdere elektrificatie van de samenleving. Steeds meer mensen en bedrijven gebruiken elektrische apparaten, rijden elektrisch en verwarmen gebouwen met warmtepompen. Ook het groeiende aantal datacenters vraagt steeds meer stroom.
In China groeit de elektriciteitsvraag in 2026 naar verwachting met 5,5 procent. Vooral de industrie en het opladen van elektrische voertuigen zorgen voor extra verbruik. In India neemt de vraag naar verwachting met 7 procent toe. Daarmee herstelt het land van een zwakker 2025, toen een vroeg moessonseizoen zorgde voor minder elektriciteitsgebruik.
Ook in de Verenigde Staten blijft het stroomgebruik stijgen. Het IEA verwacht daar een groei van bijna 2 procent, vooral door datacenters, airconditioning en industrie. Binnen de Europese Unie groeit de elektriciteitsvraag eveneens met ongeveer 2 procent. De groei komt vooral door verdere elektrificatie en een grotere vraag naar koeling tijdens warme periodes.
Hernieuwbare energie haalt kolen in
Hernieuwbare energie wordt in 2026 wereldwijd de grootste bron van elektriciteitsproductie. Volgens het IEA groeit de productie uit zon, wind en andere duurzame bronnen dit jaar met meer dan 8 procent.
Het aandeel van hernieuwbare energie in de wereldwijde elektriciteitsmix stijgt daarmee van 33 procent in 2025 naar 37 procent in 2027.
Zonne-energie is de grootste aanjager van deze groei. De productie van zonnestroom neemt in 2026 wereldwijd toe met ongeveer 600 Terrawattuur. Dat is vergelijkbaar met de recordgroei van 2025.
Door deze groei haalt zonne-energie in 2026 windenergie in. Zonne-energie is na waterkracht de grootste hernieuwbare bron van elektriciteit ter wereld.
De snelle groei van zonne- en windenergie vraagt volgens het IEA wel om investeringen in het elektriciteitsnet, energieopslag en andere vormen van flexibiliteit. Daarmee kunnen landen beter omgaan met momenten waarop er veel of juist weinig duurzame stroom beschikbaar is.
Meer behoefte aan batterijen en flexibiliteit
De groei van duurzame energie zorgt ook voor grotere verschillen in elektriciteitsprijzen. Op momenten dat er veel zonne- of windenergie beschikbaar is, kunnen prijzen sterk dalen en soms zelfs negatief worden.
In Spanje waren er in de eerste helft van 2026 bijvoorbeeld in 17 procent van de uren negatieve groothandelsprijzen. In Zuid-Australië en de Amerikaanse staat Californië gebeurde dit in ongeveer 20 procent van de uren.
Tegelijkertijd worden de prijsverschillen tussen dag en avond groter. Tijdens hittegolven in Europa liepen de verschillen tussen lage middagprijzen en hoge avondprijzen in sommige markten op tot 600 dollar per megawattuur.
Volgens het IEA wordt flexibiliteit daarom steeds belangrijker. Batterijen, slimme energiesturing en vraagsturing kunnen helpen om elektriciteit te bewaren of het gebruik ervan te verschuiven naar gunstige momenten.
CO₂-uitstoot stijgt tijdelijk
Ondanks de groei van hernieuwbare energie stijgt de CO₂-uitstoot van de elektriciteitssector in 2026 naar verwachting nog met ongeveer 1 procent. Dat komt vooral doordat sommige landen door de hoge gasprijzen meer kolen gebruiken.
In 2027 blijft de uitstoot naar verwachting ongeveer gelijk. De groei van hernieuwbare energie, kernenergie en gascentrales zorgt er dan voor dat de stijgende elektriciteitsvraag kan worden opgevangen zonder extra groei van kolenstroom.
Het IEA verwacht dat de wereldwijde elektriciteitsvraag de komende jaren blijft stijgen. De manier waarop die stroom wordt opgewekt verandert echter snel: duurzame energie groeit sterk en flexibiliteit, zoals batterijen, wordt steeds belangrijker voor een stabiel elektriciteitssysteem.
