Miljoenennota 2027: meer zekerheid voor duurzame energie, maar sector vraagt om versnelling
Terug
Het kabinet trekt de komende jaren opnieuw miljarden uit voor de energietransitie. In de Miljoenennota en bijbehorende begrotingen staan nieuwe SDE++-rondes, de eerste aparte CfD-ronde voor zon en wind op land en geld om bedrijven flexibeler met het stroomnet om te laten gaan. Tegelijkertijd blijkt uit de reacties op Prinsjesdag dat de energiesector vooral meer tempo en langjarige zekerheid verlangt. Solar365 zet de belangrijkste maatregelen op een rij.
De Miljoenennota 2027 zet energiezekerheid nadrukkelijk neer als onderdeel van de economische en geopolitieke weerbaarheid van Nederland. Het kabinet wil de afhankelijkheid van geïmporteerde energie verkleinen en noemt daarbij investeringen in duurzame energie, netcapaciteit en flexibiliteit.
Die koers sluit aan bij de Klimaat- en Energieverkenning die vlak voor Prinsjesdag verscheen. Daaruit bleek dat de kans dat Nederland het klimaatdoel voor 2030 haalt inmiddels kleiner is dan 5 procent. Tegelijkertijd zorgen meer zonne- en windenergie ervoor dat Nederland minder afhankelijk wordt van geïmporteerde fossiele energie.
SDE++ wordt opgesplitst
Een van de belangrijkste wijzigingen voor de duurzame-energiesector zit in de ondersteuning van nieuwe projecten. Het kabinet had eerder al aangekondigd om tussen 2027 en 2032 zes nieuwe openstellingsrondes van jaarlijks 8 miljard euro mogelijk te maken.
Uit de Prinsjesdagbegroting blijkt nu hoe de eerste 8 miljard euro wordt verdeeld. Voor de reguliere SDE++ komt in 2027 een openstellingsbudget van 7,25 miljard euro beschikbaar. Daarnaast reserveert het kabinet 750 miljoen euro voor de eerste ronde met Contracts for Difference (CfD’s) voor hernieuwbare elektriciteit op land.
Zonne- en windprojecten op land stappen vanaf 2027 over naar deze tweerichtingscontracten. Bij een CfD krijgt een producent meer zekerheid over de elektriciteitsprijs: bij lage prijzen ondersteunt de overheid, terwijl de producent bij hogere prijzen een deel terugbetaalt.
De overstap naar CfD’s was al aangekondigd. Prinsjesdag maakt voor het eerst concreet hoeveel openstellingsruimte daarvoor in 2027 wordt gereserveerd.
Flexibiliteit blijft onderdeel van aanpak netcongestie
Naast uitbreiding van het elektriciteitsnet wil het kabinet bestaande netcapaciteit beter gebruiken. In de KGG-begroting wordt bevestigd dat de Flex-E-regeling in 2027 en 2028 wordt voortgezet. Voor die twee jaren is gezamenlijk 36,6 miljoen euro beschikbaar.
Met Flex-E kunnen grootverbruikers subsidie krijgen voor onder meer flexibiliteitsscans, haalbaarheidsstudies en investeringen waarmee zij hun elektriciteitsgebruik kunnen verschuiven. Daarmee moet ruimte ontstaan op momenten dat het elektriciteitsnet zwaar wordt belast.
Het gaat daarbij niet om 36,6 miljoen euro volledig nieuw budget. Flex-E beschikte al over een grotere meerjarige pot. Wel wordt met Prinsjesdag duidelijk dat het instrument ook in 2027 en 2028 beschikbaar blijft.
De aanpak past binnen het bredere beleid tegen netcongestie. Enkele dagen voor Prinsjesdag kondigde het kabinet al crisiswetgeving aan waarmee vergunningprocedures voor uitbreiding van het elektriciteitsnet moeten worden versneld.
Reacties uit de sector
Techniek Nederland reageert overwegend positief op de Miljoenennota, maar waarschuwt dat ambities voor woningbouw, verduurzaming en uitbreiding van het elektriciteitsnet alleen haalbaar zijn als het tekort aan technisch personeel wordt aangepakt. Volgens de brancheorganisatie is het positief dat het kabinet het belang van techniek en vakmensen erkent, maar zijn extra maatregelen nodig om meer mensen voor technische opleidingen en beroepen te kiezen.
Branchevereniging Holland Solar ziet in de Miljoenennota vooral een bevestiging van het belang van energie van eigen bodem. De organisatie onderschrijft de nadruk van het kabinet op energieonafhankelijkheid en stelt dat verdere groei van zonne- en windenergie de Nederlandse afhankelijkheid van geïmporteerd gas kan verkleinen. Volgens Holland Solar vraagt dat wel om voldoende investeringen in duurzame opwek, netcapaciteit en flexibiliteit, zodat nieuwe projecten daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd.
