Na het salderen komt de batterij: een nieuwe groeimarkt met nieuwe vragen
Terug
Tijdens het Storage & Solar Congres op 18 november in het Louwman Museum in Den Haag bespraken bedrijven en andere belangstellenden de toekomst van batterijopslag en zonne-energie in Nederland. Batterijen zijn het energiestysteem in Nederland drastisch aan het veranderen, benadrukten verschillende sprekers. Maar om die ontwikkeling in goede banen te leiden, zijn slimme aansturing, duidelijke voorwaarden en realistische verdienmodellen nodig.
De salderingsregeling heeft de afgelopen jaren een grote impact gehad op de opkomst van zonne-energie op de Nederlandse daken. Het beëindigen van deze regeling zorgt er nu voor dat deze panelen straks waarschijnlijk bijna allemaal een batterij krijgen om ze te vergezellen. “Het is nooit de bedoeling geweest om de saldering zo lang aan te houden”, stelt Diederik Samsom, geestelijk vader van de salderingsregeling en eerste spreker van het congres.
Samsom plaatst deze ontwikkeling en de energietransitie in een breder perspectief. Hij stelt dat er geen opportunistischer diersoort bestaat dan de mens, en bedoelt dat positief. Mensen zien kansen, komen in actie en gaan innoveren.
Die innovatiegolf is volgens Samsom spectaculair. De exponentiële groei van zonne-energie had niemand twintig jaar geleden voor mogelijk gehouden. Bij batterijen gaat de ontwikkeling volgens hem nog verder: de wereld heeft nog nooit zo’n snelle opmars van een innovatieve technologie gezien als die van de batterij.
Nederlandse opslag- en zonnesector beweegt mee
Ook de Nederlandse sector beweegt mee met de innovatiegolf die Samsom schetst. Die ontwikkeling moet volgens Wijnand van Hooff van Holland Solar en Thomas Piessens van Techniek Nederland wel in goede banen worden geleid. In een gesprek met de zaal en dagvoorzitter Peter Melis geven zij hun visie op de rol van de duurzame installatiesector in de energietransitie.
Van Hooff is blij met de ontwikkelingen op de batterijmarkt. Hij ziet dat de terugloop in de installatie van zonnepanelen deels wordt opgevangen door de installatie van batterijen. Piessens onderschrijft de kansen voor opslag en voegt eraan toe dat er ook voor zonne-energie genoeg mogelijkheden blijven. De komende jaren moeten immers nog duurzaamheidsdoelstellingen worden behaald.
Beiden willen de zaal meegeven dat het verhogen van het eigen verbruik van zonnestroom het belangrijkste argument voor de thuisbatterij moet blijven. Handelen op verschillende markten en het leveren van flexibiliteit zijn aanvullende toepassingen, maar bieden geen garanties voor toekomstige opbrengsten.
Piessens verwijst hierbij naar een term die hij een collega heeft horen opperen: ‘transportschaamte’. Een gezonde dosis transportschaamte kan volgens hem de thuisbatterij helpen. Het beperkt immers het transport over het elektriciteitsnet wanneer zoveel mogelijk opgewekte stroom in de eigen woning wordt gebruikt.
Bijna 430.000 thuisbatterijen verwacht
Hrvoje Medarac, hoofdonderzoeker bij Dutch New Energy Research (DNE), presenteert de cijfers uit het Nationaal Storage & Solar Trendrapport 2026. DNE verwacht dat er eind 2026 bijna 430.000 thuisbatterijen in Nederland staan. Het geïnstalleerde zonnestroomvermogen bij huishoudens komt volgens het rapport eind dit jaar naar verwachting uit op 12,5 gigawattpiek.
Volgens het rapport beschikt naar schatting 14 tot 27 procent van de huishoudens met zonnepanelen over een thuisbatterij. Daarmee heeft nog 73 tot 86 procent van deze huishoudens geen thuisbatterij en blijft er een grote potentiële markt over.
Medarac ziet ook aanwijzingen dat batterijen en curtailment, het beperken van de elektriciteitsproductie, de Nederlandse stroomprijzen beïnvloeden. Vooral aan het einde van de middag verandert de zogenoemde duckcurve: de prijzen lopen dan eerder op, terwijl de avondprijzen wat worden gedrukt. Volgens hem wijst dit erop dat batterijen zonnestroom in de middag opslaan en in de avond weer beschikbaar maken.
Onderbelichte aspecten van de thuisbatterijmarkt
Gijs Stevers van Equinox Insights houdt batterijfabrikanten een spiegel voor over hun garantievoorwaarden. Daarmee geeft hij de zaal meteen een waarschuwing mee om die voorwaarden goed door te nemen.
Zo wijst hij op het verschil tussen de technische levensduur en de garantie. De levensduur wordt vaak in cycli uitgedrukt, terwijl de garantie kan zijn begrensd door de totale hoeveelheid energie die door de batterij gaat: de zogenoemde throughput.
Ook legt Stevers uit dat een noodstroomvoorziening interessant kan zijn, maar dat een snelle omschakeling bij stroomuitval extra energieverbruik met zich meebrengt. Bij een voorziening die zonder onderbreking overschakelt, kan het extra continue verbruik volgens zijn presentatie oplopen tot meer dan 150 watt.
Terugleverkosten blijven een aandachtspunt
Wilko Schuijff van energieleverancier Eneco vertaalt de veranderingen in het energiesysteem naar de energierekening. Net als Medarac wijst hij op de invloed van batterijen op de duckcurve. Door zonnestroom op te slaan en later beschikbaar te maken, kan die stroom meer waarde krijgen.
Ook legt hij uit waarom na het beëindigen van de salderingsregeling kosten verbonden kunnen blijven aan teruglevering. Stoppen met salderen verandert de verrekening, maar neemt de verschillen in marktwaarde en de risico’s van weersafhankelijke zonneproductie niet weg.
Grootschalige batterijprojecten
Bjorn Hofman van Aurora Energy Research laat zien hoe flexibele transportcontracten de businesscase van batterijopslag kunnen verbeteren. In zijn rekenvoorbeeld dalen de nettarieven met 65 procent door een flexibel contract te combineren met slim gebruik van tijdsafhankelijke tarieven.
De keerzijde is dat lokale netcongestie de inzet en opbrengsten van de batterij kan beperken. Inzicht in de lokale situatie is daarom cruciaal voor een rendabel project.
‘Koning Co’ biedt volgens Rens Savenije van Eddy Grid een antwoord op deze uitdagingen. Hij doelt daarmee op co-locatie: het combineren van bijvoorbeeld batterijen en zonne- of windparken achter één netaansluiting. Ook bij industriële locaties ziet hij mogelijkheden. Het delen van infrastructuur kan de businesscase verbeteren, zeker bij de steeds verder stijgende nettarieven.
Savenije neemt de zaal in hoog tempo mee door de geschiedenis van het elektriciteitsnet. Dat doet hij met een tekst in de stijl van de bekende openingsscènes van Star Wars, inclusief bijpassende muziek. Sinds de jaren twintig van de vorige eeuw worden elektriciteitsnetten aangepast aan de veranderende energiebehoeften. Co-locatie is volgens hem een belangrijke volgende stap.
Daarmee loopt één boodschap door het congres: de volgende fase in de energietransitie draait steeds meer om het slim combineren van opwek, verbruik en opslag. En wie weet vormt juist co-locatie wel de eerste stap naar een intergalactische samenleving.


























