Onderzoek DNV: grootschalige batterijen kunnen netcongestie verlichten
Terug
Grootschalige batterijen kunnen op 60 tot 80 procent van de congestiepunten worden ingezet om netcongestie te verlichten. Op die locaties kan de piekbelasting met 15 tot 30 procent worden verlaagd. Dat blijkt uit onderzoek van DNV, internationaal expertise- en certificeringsbedrijf Det Norske Veritas, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Volgens DNV zijn er geen technologische belemmeringen om batterijen op grotere schaal als congestieverzachter in te zetten.
Het onderzoek, genaamd Inpassing van grootschalige batterijen in relatie tot het congestievraagstuk, is uitgevoerd tussen januari en juni 2026. DNV onderzocht de mogelijkheden van batterijen met een vermogen groter dan 1 megawatt op het midden-, hoog- en extrahoogspanningsnet. De nadruk ligt op afnamecongestie, waarbij de vraag naar stroom toeneemt, omdat de maatschappelijke kosten daarvan volgens het onderzoek aanzienlijk hoger zijn dan bij invoedingscongestie, waarbij er te veel stroom aan het net geleverd wordt.
De uitkomsten geven nieuwe inzichten ten opzichte van eerdere onderzoeken naar de rol van grootschalige batterijen bij netcongestie. Daaruit kwam nog naar voren dat batterijen de congestie niet zouden verlichten en deze in sommige gevallen zelfs konden verergeren. Sindsdien zijn zowel de batterijtechnologie als de mogelijkheden voor flexibele transportcontracten verder ontwikkeld.
Batterijen kunnen congestieneutraal worden aangesloten
Volgens DNV zullen vrijwel alle grootschalige batterijen die de komende jaren worden aangesloten op zijn minst congestieneutraal opereren, wat inhoudt dat de batterijen netcongestie niet verergeren. Dat komt mede door nieuwe contractvormen, zoals het tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR) en het capaciteitssturingscontract (CSC). Daarmee kunnen netbeheerders de transportcapaciteit van batterijen sturen en voorkomen dat zij tijdens piekbelasting extra druk op het elektriciteitsnet veroorzaken.
Ook de aangepaste regels voor congestiemanagement spelen een rol. Netbeheerders kunnen bedrijven met een batterij met een vermogen groter dan 1 megawatt onder voorwaarden verplichten deel te nemen aan congestiemanagement. Daarmee hebben zij meer mogelijkheden om het gedrag van grootverbruikers en batterijen af te stemmen op de beschikbare netcapaciteit.
Aanvullend beleid om te voorkomen dat batterijen de congestie verergeren, is volgens DNV daarom niet nodig. De aandacht moet juist uitgaan naar het daadwerkelijk congestieverlichtend inzetten van opslag, op locaties waar dat technisch en economisch haalbaar is.
Piekbelasting kan met 15 tot 30 procent omlaag
Op locaties waar voldoende netruimte beschikbaar is, kunnen batterijen volgens DNV daadwerkelijk bijdragen aan het verminderen van congestie. Netbeheerders schatten dat op 60 tot 80 procent van de congestiepunten voldoende ruimte bestaat om batterijen congestieverlichtend in te zetten. Daar kan de piekbelasting met 15 tot 30 procent worden teruggebracht.
Ook in gebieden waar netcongestie langdurig speelt, kunnen grootschalige batterijen een bijdrage leveren. Daarvoor is het soms nodig om batterijopslag te combineren met andere flexibiliteitsopties. Of deze inzet op grote schaal economisch haalbaar wordt, is nog onzeker. Dat hangt onder meer af van de vergoedingen die netbeheerders bieden via het CSC en de doelmatigheidstoets die zij toepassen.
DNV wijst erop dat het doel van een congestieverzachter niet zozeer is om netuitbreiding te voorkomen. Het gaat erom dat bestaande netcapaciteit beter wordt benut, zodat klanten die op de wachtlijst staan eerder kunnen worden aangesloten.
Arendo Schreurs, directeur van Energy Storage NL, is blij met de uitkomst van het rapport en dat het kabinet de potentie van grootschalige batterijen in de Beleidsagenda Energieopslag een plek geeft. “Dit onderzoek laat onafhankelijk zien dat energieopslag een echte bijdrage kan leveren aan het oplossen van netcongestie. Nu komt het aan op uitvoering: inzicht in waar batterijen nodig zijn, opschaling van flextenders en contractvoorwaarden die een batterij als congestieverzachter haalbaar maken.”
