Nettarieven stijgen in 2027 met circa 20 procent, slimme keuzes moeten kosten beperken

De nettarieven voor elektriciteit en gas gaan in 2027 fors omhoog. Huishoudens en bedrijven met een aansluiting op een regionaal netwerk krijgen gemiddeld te maken met een stijging van ongeveer 20 procent. Ook de tarieven voor bedrijven die rechtstreeks op het hoogspanningsnet van TenneT zijn aangesloten, nemen naar verwachting met circa 20 procent toe. Dat maakt Netbeheer Nederland bekend.

Voor een gemiddeld huishouden komt de stijging neer op ongeveer 12 euro per maand, inclusief btw. De daadwerkelijke impact verschilt per netbeheerder en aansluiting. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelt de definitieve tarieven in december vast.

De verhoging hangt samen met de snel oplopende kosten van de Nederlandse netbeheerders. Zij moeten de komende jaren grote hoeveelheden nieuwe infrastructuur realiseren om woningen, bedrijven en industrie aan te sluiten en de verduurzaming van het energiesysteem mogelijk te maken.

Nieuwe reguleringsperiode brengt tarieven omhoog

Met ingang van 2027 begint een nieuwe reguleringsperiode. De ACM brengt de inkomsten die netbeheerders mogen ontvangen daarmee opnieuw in overeenstemming met het kostenniveau dat nodig is om hun wettelijke taken uit te voeren.

Daarnaast worden de tarieven de komende jaren beïnvloed door verrekeningen uit eerdere jaren. Tussen 2027 en 2031 worden onder meer nacalculaties over 2025 en 2026 verwerkt.

De stijging geldt niet in dezelfde mate voor alle onderdelen van de gasinfrastructuur. Gasunie Transport Services kondigde eerder al aan dat haar tarieven in 2027 met 4,5 procent zullen toenemen.

Investeringen in elektriciteitsnet lopen sterk op

De netbeheerders staan voor een omvangrijke investeringsopgave. Volgens berekeningen uit het IBO Bekostiging Elektriciteitsinfrastructuur en FIEN 2026 kan de investeringsopgave tot 2040 oplopen tot circa 235 miljard euro. Door gerichte keuzes van de overheid zou daarvan ongeveer 33 miljard euro kunnen worden voorkomen. Daarmee worden beleidskeuzes rond de energietransitie direct relevant voor de toekomstige energierekening.

Flexibiliteit moet bestaande netcapaciteit beter benutten

Een deel van de kosten kan worden beperkt door het bestaande elektriciteitsnet efficiënter te gebruiken. Flexibel elektriciteitsverbruik kan bijvoorbeeld helpen om pieken in de vraag af te vlakken.

Wanneer huishoudens en bedrijven hun verbruik meer laten aansluiten op momenten waarop netcapaciteit beschikbaar is, kan de noodzaak voor sommige netuitbreidingen worden verminderd of uitgesteld. Ook lokale energieopwekking, opslag en andere vormen van flexibiliteit kunnen bijdragen aan een betere benutting van de bestaande infrastructuur. Het verlaagt de investeringsdruk maar vormt geen alternatief voor netuitbreiding. 

Keuzes over energiesysteem bepalen toekomstige rekening

De ontwikkeling van de nettarieven staat daarmee niet los van de bredere keuzes over de Nederlandse energievoorziening. Snellere vergunningverlening en duidelijkheid over de rol van onder meer warmtenetten, groen gas, waterstof, CO₂-afvang en -opslag (CCS) en hybride warmtepompen kunnen invloed hebben op hoeveel elektriciteitsinfrastructuur uiteindelijk nodig is.

Ook de ontwikkeling van de elektriciteitsvraag is van belang. Wanneer infrastructuur wordt aangelegd zonder dat de verwachte vraag zich daadwerkelijk ontwikkelt, bestaat het risico dat capaciteit onvoldoende wordt benut.

Minister van Klimaat Stientje van Veldhoven - van der Meer begrijpt dat huishoudens zich zorgen maken over de hogere nettarieven. Zij benadrukt tegelijkertijd dat de energietransitie noodzakelijk blijft. “Ik begrijp heel goed dat huishoudens de hogere nettarieven zorgelijk vinden. Maar we moeten fossiele energie geleidelijk afbouwen en het aandeel duurzame energie, het liefst van eigen bodem, opbouwen. Daarbij wil het kabinet er wel voor zorgen dat het betaalbaar blijft," laat de minister via een woordvoerster weten aan het ANP.