Ondanks netcongestie blijft doorbouwen mogelijk, maar zekerheid ontbreekt

05.06.2026 Lenna van den Haak

Ondanks netcongestie blijft doorbouwen mogelijk, maar zekerheid ontbreekt

Netcongestie blijft een van de grootste uitdagingen voor de vastgoedsector. Tijdens het event Netcongestie & Vastgoed van SPRYG Real Estate Academy afgelopen donderdag 28 mei, werd duidelijk dat woningbouw, verduurzaming en gebiedsontwikkeling steeds vaker vertraging oplopen door een overvol elektriciteitsnet. Tegelijkertijd lieten experts uit vastgoed, overheid, energie en financiën zien dat er, ondanks de beperkingen, wel degelijk mogelijkheden zijn om door te bouwen.

De gastsprekers maakten duidelijk dat volledige zekerheid over nieuwbouwprojecten en een sluitende businesscase momenteel niet kan worden gegeven. Nieuwe regelgeving, innovatieve contractvormen en slimme technische oplossingen bieden perspectief, maar geen garanties voor de toekomst.

ACM noemde diverse nieuwe maatregelen waarmee ontwikkelaars toch transportcapaciteit kunnen verkrijgen. Alternatieve transportrechten, cable pooling en het werken met gesloten systemen, prioritering van projecten met maatschappelijk belang en groepstransportovereenkomsten moeten meer flexibiliteit creëren binnen een overbelast net. Waar er alternatieven dus te over zijn, is in de praktijk deze moeilijk vorm te geven. Bedrijven willen geen samenwerkingen aangaan als er geen duidelijke kaders en handvatten zijn rondom wie de eindverantwoordelijk is en hoe alles zowel juridisch als financieel geregeld kan worden.

Ook netbeheerder Enexis benadrukte dat netverzwaring alleen onvoldoende is. Leendert de Ruiter liet zien dat samenwerking tussen marktpartijen, slimmer gebruik van capaciteit en maatschappelijke prioritering noodzakelijk zijn om projecten mogelijk te houden.

De juridische gevolgen van de nieuwe Energiewet stonden centraal in de bijdrage van Iman Brinkman van Pels Rijcken. Gemeenten, provincies en ontwikkelaars krijgen te maken met nieuwe procedures, rechten en contractvormen rondom energie-infrastructuur en aansluitingen. Vooral de aangekondigde Crisiswet Netcongestie moet meer ruimte bieden om projecten sneller mogelijk te maken.

Innovatie speelde eveneens een belangrijke rol tijdens de middag. Christa de Vaan van Arup presenteerde de mogelijkheden van een Digital Twin: een parametrisch model waarmee netbeheerders realtime inzicht krijgen in belasting van het stroomnet. Deze technologie kan helpen om slimmer met capaciteit om te gaan en beleidskeuzes beter te onderbouwen.

De impact op woningbouw werd concreet gemaakt door gedeputeerde Huib van Essen van de Provincie Utrecht. In de regio Utrecht lopen inmiddels duizenden woningen vertraging op doordat het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt. Volgens hem vraagt dit om een nieuwe manier van ruimtelijke ordening, waarbij energie-infrastructuur integraal onderdeel wordt van gebiedsontwikkeling.

Tijdens het afsluitende topgesprek werd duidelijk dat de sector zich in een overgangsfase bevindt. De combinatie van technologische innovatie, nieuwe regelgeving en collectieve oplossingen biedt kansen om door te bouwen, ondanks de beperkingen van het huidige stroomnet. Hoewel garanties ontbreken, overheerst voorzichtig optimisme dat de vastgoedsector met slimme samenwerking en innovatieve oplossingen ook in tijden van netcongestie vooruit kan blijven bouwen.

 De volgende editie van Netcongestie & Vastgoed van SPRYG Real Estate Academy is op dinsdag 3 november. Deze studiemiddag staat opnieuw in het teken van de laatste actuele ontwikkelingen op het gebied van netcongestie. Bekijk de nieuwe editie hier: Spryg netcongestie