ProRail en Stedin werken samen om netcongestie in Utrecht te verminderen

De elektriciteitsaansluitingen van ProRail langs het spoor kunnen in de toekomst een rol spelen bij het verlichten van netcongestie. In Utrecht starten ProRail, Stedin, TenneT en de gemeente Utrecht daarom een pilot waarbij de bestaande spoorinfrastructuur tijdelijk wordt ingezet om extra elektriciteit aan het openbare net te leveren tijdens piekmomenten. Als de proef succesvol is, kan de aanpak op honderden locaties in Nederland worden toegepast.

Bij bedrijventerrein Lage Weide realiseert Stedin een zogenoemde flex asset die gebruikmaakt van de bestaande stroomaansluiting van ProRail. Waar deze aansluiting normaal uitsluitend wordt gebruikt voor de energievoorziening van het treinverkeer, wordt deze tijdens perioden van zware netbelasting ook ingezet om elektriciteit terug te leveren aan het openbare net.

"Het elektriciteitsnet staat steeds verder onder druk. Daarom kijken we nadrukkelijk naar hoe we bestaande infrastructuur slimmer kunnen benutten", zegt Freek Schermers, Techniek Architect bij ProRail. "Onze elektriciteitsaansluitingen langs het spoor beschikken op veel momenten over capaciteit die we tijdelijk beschikbaar kunnen stellen. Met deze pilot onderzoeken we hoe we daarmee kunnen bijdragen aan het verminderen van netcongestie, zonder dat dit ten koste gaat van een betrouwbare energievoorziening voor het treinverkeer."

Gasgeneratoren als tijdelijke oplossing

De pilot maakt gebruik van gasgeneratoren die alleen worden ingezet wanneer langdurige overbelasting van het elektriciteitsnet dreigt. Volgens de betrokken partijen is dat op dit moment de meest praktische oplossing. Batterijen kunnen eveneens flexibiliteit bieden, maar raken bij langdurige inzet uitgeput, terwijl een gasgenerator elektriciteit kan blijven produceren zolang brandstof beschikbaar is.

De initiatiefnemers benadrukken dat fossiele opwek nadrukkelijk een tijdelijke maatregel is. De generatoren zullen naar verwachting slechts enkele keren per jaar worden ingezet, uitsluitend tijdens uitzonderlijke pieksituaties.

Slimmer gebruik van bestaande infrastructuur

De proef laat zien dat oplossingen voor netcongestie niet alleen gezocht worden in de uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar ook in het slimmer benutten van bestaande aansluitingen. Door de spooraansluitingen in twee richtingen te gebruiken ontstaat tijdelijk extra transportcapaciteit zonder dat direct nieuwe netinfrastructuur hoeft te worden aangelegd.

Wanneer de pilot in Utrecht succesvol blijkt, zien de betrokken partijen mogelijkheden om het concept op veel meer locaties toe te passen. ProRail beschikt verspreid over Nederland over ongeveer 200 vergelijkbare elektriciteitsaansluitingen langs het spoor die hiervoor potentieel geschikt zijn.