Strengere regels voor groene claims raken ook verkopers van zonnepanelen en thuisbatterijen

Bedrijven die zonnepanelen, thuisbatterijen en andere energieproducten aan consumenten verkopen, krijgen vanaf zondag 27 september te maken met strengere regels voor duurzaamheidsclaims. Algemene termen als ‘groen’, ‘milieuvriendelijk’ en ‘ecologisch’ mogen niet meer zomaar worden gebruikt. Ook eigen duurzaamheidskeurmerken zonder onafhankelijke controle worden verboden.

De nieuwe regels volgen uit de Nederlandse implementatie van de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition. Daarmee worden de bestaande regels tegen misleidende handelspraktijken verder aangescherpt. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving.

Voor bedrijven in de zonne-energiesector betekent dit onder meer dat algemene duurzaamheidsclaims beter moeten worden onderbouwd. Volgens de ACM zijn termen als ‘duurzaam’, ‘groen’ of ‘milieuvriendelijk’ vanaf 27 september in principe verboden als niet kan worden aangetoond dat sprake is van wettelijk erkende uitzonderlijk goede milieuprestaties. Daarvoor kan bijvoorbeeld een officieel erkend Europees of nationaal milieukeurmerk worden gebruikt.

Bedrijven mogen wel specifieke duurzaamheidsvoordelen benoemen, maar moeten daarbij duidelijk maken waarop de claim precies betrekking heeft. Een product volledig als duurzaam presenteren terwijl het voordeel slechts voor één onderdeel geldt, kan misleidend zijn. De onderbouwing van claims moet bovendien aantoonbaar kloppen en actueel worden gehouden.

Ook regels voor batterijen en slimme energiesystemen

De regelgeving gaat verder dan alleen woorden als ‘groen’. Bedrijven krijgen ook aanvullende verplichtingen rond informatie over de levensduur en repareerbaarheid van producten, de beschikbaarheid van reserveonderdelen en software-updates.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn voor thuisbatterijen, omvormers en energiemanagementsystemen die afhankelijk zijn van software. Wanneer een producent informatie geeft over de periode waarin software- of beveiligingsupdates beschikbaar blijven, moet een verkoper deze informatie vóór de aankoop aan de consument doorgeven. Ook mag een negatieve invloed van een software-update op de werking van een product niet worden verzwegen.

Daarnaast worden claims die zijn gebaseerd op CO2-compensatie verder aan banden gelegd. Een product mag bijvoorbeeld niet als ‘klimaatneutraal’ worden gepresenteerd enkel omdat de uitstoot wordt gecompenseerd, bijvoorbeeld via de financiering van bosaanplant. Bedrijven mogen zulke projecten wel benoemen, maar mogen de compensatie niet gebruiken om te stellen dat het product zelf een beter milieuprofiel heeft.

Eigen duurzaamheidslogo's verboden

Ook duurzaamheidskeurmerken moeten vanaf zondag aan strengere voorwaarden voldoen. Een keurmerk moet onder meer transparant zijn, toegankelijk zijn voor bedrijven die aan de criteria voldoen en voorzien in onafhankelijke controle. Zelfbedachte bedrijfslabels zonder onafhankelijke certificering zijn niet langer toegestaan.

ACM-bestuurslid Martijn Ridderbos roept bedrijven daarom op hun bestaande duurzaamheidsclaims opnieuw te beoordelen. Volgens de toezichthouder moeten de nieuwe regels het voor consumenten makkelijker maken om producten met elkaar te vergelijken en voorkomen dat bedrijven met onvoldoende onderbouwde groene claims een concurrentievoordeel behalen.

Voor bestaande voorraden kan een overgangsprobleem ontstaan wanneer verpakkingen of labels nog claims bevatten die niet aan de nieuwe regels voldoen. De Europese toezichthouders kunnen bij handhaving rekening houden met aantoonbaar oude voorraden en met bedrijven die al vóór de inwerkingtreding maatregelen hebben genomen om aan de nieuwe regels te voldoen.