De thuisbatterij krijgt een plek in het energielabel. Wat klinkt als een logische stap, maar is niet één op één duidelijk uit te leggen. De batterij komt vanaf 2030 zeer waarschijnlijk structureel in het energielabel. Tot 2030 wordt deze alvast opgenomen in het huidige label. Dus een tijdelijke oplossing voor de plek van de batterij in het label totdat deze structureel er onderdeel van wordt in 2030. Deze nieuwe wetgeving is ingegeven door Europese regels die zelf nog in ontwikkeling zijn. Wat betekent dat voor consumenten, de woningmarkt en de energietransitie?

Tijdelijke oplossing in een bewegend speelveld
De opname van de thuisbatterij in het energielabel komt voort uit de Europese richtlijn Energie Performance Building Directive, ook wel EPBD genoemd.  De EPBD IV bepaalt het doel en de randvoorwaarden maar niet de rekenformule. De energielabelsystematiek gaat op de schop omdat zij van “meetlat” moet veranderen in een echte stuurtool voor de energietransitie. Volgens Helen Visser van Vereniging Eigen Huis is het goed dat opslag gewaardeerd gaat worden in het energielabel.

Er worden in de nieuwe systematiek weer nieuwe keuzes gemaakt. Of en hoe die aansluiten op de praktijk kun je nog niet zeggen. Wij vinden het belangrijk dat opslag meetelt in het Energielabel. En het is goed dat deze tot 2030 al een plek krijgt.”

Beperkte impact, beperkte prikkel
De daadwerkelijke invloed van de thuisbatterij op het energielabel lijkt voorlopig klein. Er wordt door onder andere Zonneplan en MobiSolar gesproken over een verbetering van maximaal zo’n 2 procent. Daarmee is de vraag gerechtvaardigd of de maatregel meer is dan symboliek.

Visser plaatst die impact in perspectief. “Het energiesysteem verandert en de batterij is daar een onderdeel van. Maar voor consumenten is het energielabel waarschijnlijk niet de belangrijkste reden om een batterij aan te schaffen.” Die keuze wordt vooral gedreven door financiële en praktische overwegingen: meer eigen opgewekte stroom gebruiken, lagere energiekosten en minder afhankelijkheid van energieleveranciers. Het energielabel speelt daarin een bijrol.

Kans op misverstanden in de markt
Juist die bijrol kan in de praktijk voor verwarring zorgen. In een markt waarin verduurzaming actief wordt verkocht, ligt het gevaar dat informatie kort door de bocht wordt verteld en wordt aangenomen door de consument, op de loer.

“Dat risico is er”, zegt Visser. “Je kunt bijvoorbeeld nooit zeggen dat één maatregel je energielabel direct verbetert. Het label is gebaseerd op een complex geheel van factoren zoals isolatie, installaties en woningkenmerken.” Toch worden dit soort claims in commerciële communicatie regelmatig gesuggereerd. Terwijl de werkelijkheid weerbarstiger is: het energielabel blijft maatwerk.

Woningwaarde: effect aanwezig, maar niet doorslaggevend
Dat het energielabel steeds belangrijker wordt op de woningmarkt, staat buiten kijf. Woningen met een beter label leveren gemiddeld meer op en kunnen voordeel opleveren bij hypotheekverstrekking.

Maar ook hier geldt nuance. “Het helpt, maar is niet doorslaggevend”, aldus Visser. “De woningmarkt is complex.” De toevoeging van een thuisbatterij aan het energielabel zal daarom zelden direct leiden tot een hogere verkoopprijs. Het effect is indirect en onderdeel van een breder geheel aan verduurzamingsmaatregelen.

Rol in de energietransitie groeit
Op systeemniveau is de stap relevanter. Door thuisbatterijen mee te nemen in het energielabel erkent beleid hun rol in het toekomstige energiesysteem: opslag, flexibiliteit en het ontlasten van het elektriciteitsnet.

Toch blijft de huidige stimulans beperkt. Zolang de impact op het label klein is, zullen andere factoren, zoals energieprijzen, de afschaffing van de salderingsregeling en netcongestie, bepalender zijn voor de groei van thuisbatterijen. Visser verwacht wel dat de batterij blijft. “Ik verwacht dat er nu goed wordt nagedacht over een nieuwe systematiek die in 2030 ingaat, en dat de batterij daar gewoon onderdeel van blijft.”

Geen wondermiddel voor de consument
Voor consumenten verandert de kernvraag niet: is een thuisbatterij in mijn situatie zinvol? “Kijk naar je eigen situatie”, adviseert Visser. “Zet de voor- en nadelen op een rij. Dat het meetelt in het energielabel is mooi meegenomen, maar zal voor veel consumenten waarschijnlijk niet de hoofdreden zijn.”

De opname van de thuisbatterij in het energielabel is daarmee vooral een erkenning van een bredere ontwikkeling. Geen kantelpunt, maar een tussenstap. De batterij schuift het label in, maar zet de markt nog niet in beweging. Die dynamiek komt voorlopig van elders.