Van frustratie over salderen naar slim energiebeheer: thuisbatterijmarkt wordt volwassen

Het afschaffen van de salderingsregeling veroorzaakte een flinke toename in de interesse in thuisbatterijen. Met het wegvallen van de regeling kwam namelijk een hoop onzekerheid over de energierekening en de thuisbatterij beloofde grip. Inmiddels verschuift de aandacht en denken huishoudens na over het verhogen van het eigen verbruik en slim inkopen van elektriciteit. Dat ziet Rik Maatje, die met zijn installatiebedrijf en Thuisaccuwebshop.nl actief is in de markt voor zonnepanelen en thuisbatterijen. “Twee jaar geleden was dit echt een hele nieuwe markt. Maar je merkt wel dat die wat volwassener begint te worden.”

Maatje begon zijn installatiebedrijf juist op een moeilijk moment voor de zonne-energiemarkt. “Het was natuurlijk booming en in één keer ging het bericht eruit: we gaan die saldering stopzetten. Niemand wilde meer zonnepanelen. Dat was eigenlijk net het moment dat ik mijn bedrijf had opgericht. Dus waar een hoop bedrijven vielen, was ik aan het bouwen.”

Inmiddels spelen thuisbatterijen een steeds grotere rol in zijn werkzaamheden. De eerste serieuze vraag daarnaar kwam volgens Maatje ongeveer anderhalf tot twee jaar geleden. Zijn bedrijf had daar technisch al op voorgesorteerd door veel hybride omvormers te installeren. Dat maakt het later toevoegen van opslag eenvoudiger. Ook de prijs vormt volgens hem steeds minder een belemmering. “Toen was het nog vrij duur natuurlijk. Tegenwoordig schrikken mensen eigenlijk van de prijs, hoe goedkoop het kan zijn. Vooral als je al voorbereid bent met een hybride omvormer.”

‘Ik ben boos, dus ik koop een batterij’

Niet alleen de prijs is veranderd. Maatje ziet vooral een verschuiving in de reden waarom mensen een batterij aanschaffen. “Ik denk dat het toen vooral de emotie was. Mensen hoorden ineens: ik heb net geïnvesteerd in die panelen en nou wordt de salderingsregeling stopgezet. Daar had ik niet op gerekend, ik ben boos, dus ik koop een batterij.”

Die emotie maakte dat consumenten volgens hem minder sterk naar de financiële rekensom keken. “Emotie klinkt misschien heel gek, maar dan mogen dingen blijkbaar ook wat meer kosten. Dat zag je veel terug in de markt: de middelvinger naar de energieleverancier en ‘ik dop mijn eigen boontjes wel’.”

Dat sentiment is volgens Maatje inmiddels voor een belangrijk deel verdwenen. “Nu zie je dat mensen echt meer van hun eigen energie willen verbruiken en iets minder kijken naar de teruglevering. Die emotie is ondertussen wel gezakt. De grootste groep koopt hem nu toch echt om het eigen verbruik te vergroten. Plus wat je veel hoort, is dat ze in de winter goedkoop energie willen inkopen.”

Moeilijkere vragen voor installateurs

De thuisbatterij wordt hierdoor een belangrijke spil in het energiehuishouden. Dat verandert volgens Maatje ook het werk van de installateur. “Het maakt de klantenvragen nog complexer.” Gebruikers krijgen in hun apps juist steeds meer inzicht. “Je krijgt een totaalbeeld, in plaats van dat alleen je zonnepanelen zichtbaar zijn.”

Dat leidt tot nieuwe vragen. Maatje ziet dat een korte vertraging in de weergegeven meetdata kan bijvoorbeeld de indruk wekken dat een huishouden stroom van het net afneemt terwijl de batterij daar in werkelijkheid al op heeft gereageerd.

Hierdoor lijkt het voor de klant alsof de batterij niet de juiste beslissingen maakt op het juiste moment. Een groot deel van deze zorgen kan echter worden voorkomen met gedegen toelichting van tevoren.

“Het is de truc om met klanten na de installatie nog even door het hele systeem heen te lopen. Als ze begrijpen dat de meting van de P1 meter niet hetzelfde is als de data van de CT-klemmen en waarom, scheelt dat een hoop vragen achteraf.”

De data waar Maatje hieraan refereert komt voor op momenten dat er bijvoorbeeld een grote piek is in de afname is die samenvalt met een meetmoment van de P1-meter. Dan geeft de app een piek in het verbruik aan die uit de thuisbatterij gehaald zou moeten worden. De thuisbatterij heeft hierdoor de meer up-to-date informatie van de CT-klemmen. Het wordt zichtbaar in de app van de zonnepanelen, hierin zit de vertraging van 5 minuten waardoor de werkelijkheid in de app van de omvormer/batterij afwijkt van wat er daadwerkelijk op het moment zelf gebeurt.

Niet iedere klant moet zelf gaan sturen

Maatje ziet verder een duidelijk verschil tussen technisch geïnteresseerde doe-het-zelvers en consumenten die volledig ontzorgd willen worden. Via Thuisaccuwebshop bedient hij onder meer de eerste groep. “Je ziet heel veel mensen die interesse hebben in de techniek. Die vinden het leuk om te zien, leuk om aan te sluiten en zo’n appje heel interessant. Daarbij gaat het veel minder om de terugverdientijd.”

Bij een volledige installatie kiest hij juist liever voor eenvoud. Zelf allerlei instellingen aanpassen kan namelijk ook problemen veroorzaken. “Vooral bij de doe-het-zelver zie je dat die zelf heel veel kan fine-tunen. Maar juist door dat fine-tunen heb je ook kans op een storing.” Een vast EMS heeft daarom zijn voorkeur voor klanten die ontzorgd willen worden: “Dat is eenmaal instellen en dat werkt.”

Terugverdientijd blijft onzeker

Tegenover stellige beloften over rendement blijft Maatje voorzichtig. “Het lijkt mij sterk dat je in twee of drie jaar een thuisbatterij terugverdient. Er zijn bedrijven die dat beloven, dus het zou misschien kunnen. Ik weet niet hoe die partijen het doen, dus daar kan ik geen harde uitspraak over doen. Maar dat is wel een stukje van de markt waarvan ik denk: daar moet even op gelet worden.”

Voor Maatje past die voorzichtigheid juist bij een markt die volwassen wordt. “Het moet zo makkelijk mogelijk blijven.” Want hoewel de techniek achter de batterij, slimme sturing en energiemanagement steeds ingewikkelder wordt, hoeft de eindgebruiker dat volgens hem niet allemaal te merken.