Action zet stappen naar elektrisch transport, maar netcongestie remt verduurzaming
Terug
Action wil de CO₂-uitstoot van haar eigen bedrijfsvoering in 2030 met 75 procent hebben teruggebracht. Elektrische vrachtwagens, zonnepanelen op trailers en het elektrificeren van winkels en distributiecentra maken deel uit van die aanpak. De overstap naar elektrisch transport vraagt echter ook om voldoende laadpunten en ruimte op het elektriciteitsnet.
De verduurzaming van een grote winkelketen als Action begint niet alleen in de winkelschappen, maar ook achter de schermen. Dagelijks moeten goederen naar distributiecentra en winkels worden vervoerd. Dat logistieke netwerk biedt mogelijkheden om de CO₂-uitstoot terug te dringen, maar vraagt tegelijkertijd om aanpassingen aan voertuigen, infrastructuur en werkprocessen.
Action werkt aan die verduurzaming binnen het Action Sustainability Programme (ASP). Dit programma bestaat uit vier thema’s: People, Planet, Product en Partnership. Binnen het thema Planet ligt de nadruk onder meer op het verminderen van de uitstoot van de eigen bedrijfsvoering.
Het doel is om de absolute CO₂-uitstoot van de eigen operatie, scope 1 en 2, in 2030 met 75 procent te verminderen ten opzichte van 2021. Scope 1 omvat de directe uitstoot van bijvoorbeeld brandstofgebruik in voertuigen en verwarming. Scope 2 betreft de indirecte uitstoot die samenhangt met ingekochte energie, zoals elektriciteit.
Overgang naar HVO100
Om dat doel te bereiken, werkt Action aan verschillende maatregelen tegelijk. In Nederland begon de retailer enkele jaren geleden met HVO100, een biobrandstof voor vrachtwagens. Inmiddels zet de keten ook elektrische vrachtwagens in.
„Een aantal jaar geleden zijn we in Nederland gestart met HVO100 voor onze vrachtwagens. Sindsdien zijn de technische mogelijkheden voor elektrische vrachtwagens toegenomen. Inmiddels rijden er vier elektrische vrachtwagens in ons logistieke netwerk en breiden we dit aantal verder uit”, laat Action Nederland weten.
Voor de dieselvrachtwagens die in Nederland blijven rijden, gebruikt Action ondertussen HVO100. Daarmee kiest de retailer voorlopig voor een combinatie van biobrandstof en elektrisch vervoer. Hoe snel het aandeel elektrische vrachtwagens kan groeien, hangt niet alleen af van de beschikbaarheid van voertuigen, maar ook van de mogelijkheden om deze in de dagelijkse logistiek in te passen.
Meer vervoeren met dubbeldekkers
Naast de aandrijving van vrachtwagens kijkt Action naar de hoeveelheid goederen die per rit kan worden vervoerd. Een efficiënter gebruik van de beschikbare transportcapaciteit kan helpen om het aantal benodigde ritten te beperken.
De retailer heeft daarom 250 dubbeldektrailers aangeschaft. Deze trailers rijden binnen het Europese logistieke netwerk van Action en zijn voorzien van zonnepanelen op het dak. Volgens Action kunnen de dubbeldekkers ongeveer 60 procent meer goederen vervoeren dan een reguliere trailer.
De zonnepanelen leveren elektriciteit voor functies van de trailer, zoals de laadklep. Daardoor hoeft de vrachtwagenmotor tijdens het laden en lossen minder vaak stationair te draaien.
De maatregel laat zien dat verduurzaming van transport niet uitsluitend draait om het vervangen van dieselmotoren door elektrische aandrijvingen. Ook de beladingsgraad, het energiegebruik tijdens laad- en losmomenten en de inrichting van het logistieke proces spelen een rol.
De zonnepanelen op de trailers zijn daarbij niet hetzelfde als zonnepanelen die de aandrijving van de vrachtwagen verzorgen. Ze ondersteunen elektrische voorzieningen van de trailer en kunnen zo het brandstofgebruik tijdens bepaalde werkzaamheden beperken.
Winkels en distributiecentra van het gas af
De aanpak van Action beperkt zich niet tot het transport. Ook het energiegebruik in winkels, distributiecentra en kantoren maakt deel uit van het reductiedoel.
Alle Action-winkels zijn volgens het bedrijf overgestapt van gas naar elektriciteit, met een klein aantal uitzonderingen waarbij winkels gebruikmaken van extern geleverde warmte, bijvoorbeeld via stadsverwarming. In die gevallen is de achterliggende energiebron niet altijd bekend. Ook de nieuwe distributiecentra draaien op elektriciteit.
Daarnaast heeft Action alle winkels, distributiecentra en kantoren voorzien van ledverlichting. Volgens het bedrijf komt 90 procent van de gebruikte elektriciteit uit hernieuwbare bronnen.
De volgende stappen zijn onder meer investeringen in hernieuwbare elektriciteit, warmtepompen in distributiecentra en zonnepanelen. De mogelijkheden om zelf opgewekte zonne-energie direct te gebruiken, verschillen per locatie. Dat heeft onder andere te maken met lokale wetgeving en afspraken met verhuurders.
Daarmee krijgt de verduurzaming van de gebouwen ook een praktische kant. Niet iedere winkel of ieder distributiecentrum biedt dezelfde mogelijkheden om installaties aan te passen of zelf elektriciteit op te wekken. Action moet de maatregelen daarom afstemmen op de omstandigheden per locatie.
Netcongestie maakt elektrisch rijden ingewikkelder
Voor de uitbreiding van het elektrische vrachtwagenpark zijn niet alleen voertuigen nodig. Ook het logistieke proces moet worden aangepast. Elektrische vrachtwagens moeten op geschikte momenten kunnen laden, zonder dat dit de dagelijkse bevoorrading in de weg zit.
Daarvoor zijn voldoende laadpunten en aansluitingen met genoeg elektrisch vermogen nodig. Juist dat laatste kan in Nederland een knelpunt vormen. Op verschillende plekken is de vraag naar transportcapaciteit op het elektriciteitsnet groter dan de beschikbare ruimte. Daardoor kunnen bedrijven niet altijd op korte termijn de benodigde aansluiting of extra capaciteit krijgen.
Action noemt netcongestie dan ook als een factor die de overstap naar elektrisch transport complexer en tijdrovender maakt.
“Om verder over te stappen op elektrisch transport zijn niet alleen andere vrachtwagens nodig, maar ook aangepaste werkprocessen, voldoende laadpunten en netcapaciteit. Netcongestie maakt deze transitie voor Action, net als voor veel andere projecten in Nederland, complexer en tijdrovender”, aldus Action Nederland.
