Vorige week publiceerden Rob Jetten, Henri Bontenbal en Dilan Yeşilgöz hun coalitieplannen “Aan de slag: Bouwen aan een beter Nederland”. In deze plannen staan onder andere een Crisiswet Netcongestie en nieuwe SDE++-rondes. De energiesector reageert positief op de plannen, maar benoemt ook nog een aantal nodige aanvullingen.

“Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast.” Schrijven de partijleiders in het coalitieakkoord. “Door vol in te zetten op lange termijnbeleid en een slimme Europese aanpak doen we alles wat nodig is om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen.”

“Wij zetten alles op alles om de file op het elektriciteitsnet terug te dringen. We gaan met volle kracht bouwen aan schone energie van eigen bodem, en we gaan slim om met onze grondstoffen. Door gericht te investeren kunnen bedrijven verduurzamen”, vatte zij de klimaat- en energieplannen samen.

Crisiswet Netcongestie

Het akkoord stelt dat het aanpakken van netcongestieproblemen de hoogste prioriteit krijgt. De coalitie stelt een Crisiswet Netcongestie voor die de procedures voor het uitbreiden van het stroomnet moet versnellen en moet ingrijpen als deze stagneert. Ook moet de huidige netcapaciteit beter benut worden met onder andere prikkels via nettarieven, flexcontracten en energiehubs.

Om de opwek voor hernieuwbare energie te stimuleren komen er Contracts for Difference voor 40 gigawatt aan wind op zee. Hier wordt de stimulering van nieuwe zonneparken via Contracts for Difference niet genoemd. Wel wordt de SDE++ verlengd met zes nieuwe subsidierondes. “We willen ervoor zorgen dat nieuwe duurzame elektriciteitsbronnen op een ‘netbewuste’ wijze in het energienetwerk worden ingepast.”

Verlagen energierekening

Ook wil de coalitie de energierekening structureel verlagen: “We geven prioriteit aan de verduurzaming van woningen en maken de energierekening zo blijvend betaalbaar, bijvoorbeeld met een Nationaal Isolatie Offensief. In de jaren tot 2030 helpen we via het NPLV de wijken met de grootste energiearmoede. Verhuurders worden verplicht energielabels E, F en G voor huurwoningen per 2029 uit te faseren; labels C en D per 2040.”

Verder wil het nieuwe kabinet inzetten op elektrificatie van de industrie, de laadinfrastructuur van elektrische voertuigen uitbreiden en elektrisch rijden fiscaal aantrekkelijk maken. Ook is het plan om een capaciteitsmarkt te introduceren, die de leveringszekerheid van elektriciteit waarborgt.

Reacties uit de energiesector

Netbeheer Nederland is blij met het coalitieakkoord. De branchevereniging ziet veel aandacht voor energie en energie-infrastructuur, flexibel omgaan met het bestaande stroomnet, nieuwe SDE++-rondes en focus op een integraal energiesysteem in de plannen. De Crisiswet Netcongestie zien zij als een noodzakelijke stap.

Directeur Beleid en Communicatie Jinny Moe Soe Let reageert: “Het akkoord is een uitgestoken hand naar maatschappelijke organisaties. Netbeheer Nederland pakt deze graag aan.”

De NVDE is blij dat er nieuwe rondes komen voor de ‘cruciale SDE++’. Per ronde zou die namelijk ongeveer 1 procent van de Nederlandse energie verduurzamen. Ook staan ze positief tegenover de andere energie-plannen. “We zien met dit regeerakkoord veel mogelijkheden om weer op volle kracht aan de slag te gaan met de energietransitie. Juist ook als groeimotor van onze economie” aldus NVDE-directeur Olof van der Gaag.

Hoewel de NVDE hoge ambities ziet in de coalitieplannen, benadrukken zij dat het goed is dat er begin 2027 nieuwe maatregelen komen, omdat er in de financiering en maatregelen nog veel uitgewerkt moet worden.

Ook Solar-branchevereniging Holland Solar is blij met de voortzetting van de SDE++. “Hiermee komt einde aan lange onzekerheid over de budget reserveringen voor de Contract for Difference systematiek die vanaf 2027 voor zon en wind zal gaan gelden. Het beschikbaar maken van deze budgetten brengt rust terug in de markt en biedt de zekerheid die nodig is om investeringen in duurzame energie los te trekken.”

Wel mist Holland Solar een doelstelling voor opslag. Ook zien zij nog geen plannen die zonnepanelen stimuleren voor woningeigenaren. “De vraag is hoe het kabinet in een latere fase hier invulling aan gaat geven. Holland Solar roept het kabinet op om in te zetten op een flexbonus die woningeigenaren met zonnepanelen moet helpen zoveel mogelijk van de stroom die ze opwekken zelf te gebruiken. Bijvoorbeeld door het gebruik van energiemanagement systemen en thuisbatterijen. Ook ziet Holland Solar kansen voor het kabinet om de huursector te ondersteunen bij de aanschaf van zonnepanelen.”

Hoewel energieopslag niet expliciet benoemd wordt in het coalitieakkoord, ziet branchevereniging Energy Storage NL wel een aantal aanknopingspunten. Volgens de branchevereniging is opslag namelijk onderdeel van het aanpakken van netcongestie en het waarborgen van leveringszekerheid. Daarnaast moeten in de SDE++ energiebronnen netbewust worden ingezet, daarmee zou opslag bij zon- en windparken de nieuwe standaard moeten worden, volgens Energy Storage NL.