De batterij wordt geen luxe, maar groeivoorwaarde

Na Intersolar Europe is één ding voor mij duidelijk geworden: het positieve sentiment in de markt blijft niet langer hangen in gesprekken. Het wordt steeds vaker omgezet in actie. Dat is een belangrijk verschil met de afgelopen twee jaar. Toen spraken we vooral over prijsdruk, voorraden, marges en onzekerheid. Veel bedrijven keken de kat uit de boom. Projecten werden doorgeschoven. Beslissingen werden uitgesteld. Iedereen wachtte op betere omstandigheden. Nu lijkt dat langzaam te veranderen.

Voor het eerst sinds lange tijd heb ik het gevoel dat de sector de zomer weer kan doorkomen zonder volledig stil te vallen tot september. De markt explodeert niet, maar beweegt wel. Aanvragen worden concreter. Klanten durven weer vooruit te kijken. En steeds meer bedrijven realiseren zich dat stilstand misschien wel het grootste risico is. Daarbij valt vooral één ontwikkeling op. Batterijopslag verschuift van interessante businesscase naar noodzakelijke groeivoorwaarde.

Niet meer alleen rekenen op rendement

Tot voor kort werd een batterij vooral beoordeeld op rendement.

Wat is de terugverdientijd?
Wat levert handelen op de onbalansmarkt op?
Hoeveel kan er bespaard worden met peak shaving?
Wanneer is de businesscase rond?

Dat zijn logische vragen. Een batterij moet financieel kloppen. Maar in de praktijk merk ik dat de discussie bij veel bedrijven verandert.

De vraag is niet meer alleen: wat verdient de batterij?
De vraag wordt steeds vaker: kunnen we zonder batterij nog wel doorgroeien?

Dat is een fundamenteel verschil.

Een ondernemer die extra machines wil plaatsen, elektrische vrachtwagens wil laden, processen wil elektrificeren of zijn productiecapaciteit wil uitbreiden, loopt steeds vaker vast op de netaansluiting. Niet over vijf jaar, maar vandaag. Dan wordt een batterij geen luxeproduct. Dan wordt het een manier om ruimte te creëren binnen een beperkte aansluiting. In zo’n situatie is batterijopslag geen speculatieve investering, maar onderdeel van de bedrijfsvoering.

Ondernemers lopen vooruit

De batterijmarkt wordt op dit moment vooral getrokken door ondernemende ondernemers. Dat zijn bedrijven die niet wachten tot alles perfect geregeld is. Niet tot iedere beleidsregel duidelijk is. Niet tot iedere netbeheerder dezelfde werkwijze hanteert. Niet tot iedere verzekeraar exact weet hoe hij een batterij moet beoordelen. En ook niet tot iedere bank een standaard financieringsproduct heeft klaarliggen. Ze bewegen omdat ze moeten bewegen.

Dat zie je vooral in de C&I-markt. Bedrijven met beperkte aansluitcapaciteit hebben vaak geen tijd om jaren te wachten op netverzwaring. Zij zoeken naar oplossingen die vandaag of morgen kunnen helpen. Daar wringt het. Want de praktijk loopt inmiddels harder dan het systeem eromheen.

Politiek, netbeheerders, verzekeraars en financiers zien batterijopslag nog te vaak als iets nieuws, ingewikkelds of risicovols. Natuurlijk zijn er risico’s. Natuurlijk moeten veiligheid, kwaliteit en rendement goed worden beoordeeld. Maar het grotere risico wordt soms vergeten: bedrijven die niet kunnen uitbreiden, niet kunnen elektrificeren en niet kunnen investeren omdat het energiesysteem te traag meebeweegt.

Batterijopslag zou daarom niet alleen moeten worden gezien als een technische installatie. Het is steeds vaker economische infrastructuur.

Van zonnepaneel naar energiesysteem

Intersolar liet goed zien hoe snel de markt verschuift. Waar zonne-energie jarenlang draaide om panelen, omvormers en montagesystemen, verschuift de aandacht nu naar complete energiesystemen. PV, batterijopslag, EMS, laadinfra, energiecontracten en sturing komen steeds dichter bij elkaar te liggen. Voor installateurs, distributeurs en EPC’ers betekent dit dat de markt complexer wordt.

Een batterij verkopen is iets anders dan een pallet zonnepanelen leveren. Je moet begrijpen hoe het energieprofiel van een klant eruitziet. Je moet weten waar de pieken zitten. Je moet kunnen inschatten welke rol dynamische prijzen, congestie, onbalans en zelfconsumptie spelen. En je moet kunnen uitleggen waarom een batterij in het ene geval perfect past en in het andere geval misschien helemaal niet. Dat vraagt om kennis. En precies daar zal de markt steeds selectiever worden.

Niet iedereen die batterijen aanbiedt, zal ook goede batterijprojecten realiseren. De partijen die winnen zijn de partijen die complexiteit kunnen terugbrengen naar een begrijpelijke en betrouwbare oplossing voor de klant.

Politiek moet de praktijk beter begrijpen

Wat mij zorgen baart, is dat de politieke discussie nog vaak achterloopt op deze praktijk. Er wordt veel gesproken over netcongestie, maar nog te weinig over de rol die batterijopslag kan spelen om ondernemers weer handelingsruimte te geven. Er wordt veel gesproken over elektrificatie, maar nog te weinig over de vraag hoe bedrijven die elektrificatie moeten uitvoeren als hun aansluiting vol zit. Natuurlijk lossen batterijen niet alles op. Maar ze kunnen wel helpen om bestaande infrastructuur slimmer te gebruiken. Ze kunnen pieken verlagen, lokaal verbruik optimaliseren, laadinfra mogelijk maken en bedrijven ondersteunen die niet willen wachten tot het net ooit verzwaard wordt.

Daarom zou batterijopslag veel actiever moeten worden gezien als onderdeel van de oplossing.

Niet als subsidieproject.
Niet als speeltje voor energiehandelaren.
Maar als praktische bouwsteen voor een economie die wil elektrificeren.

De supply chain blijft onrustig

Tegelijkertijd moeten we ons niet rijk rekenen. De markt trekt aan, maar voorspelbaar is hij allerminst. In juni zagen we opnieuw hoe kwetsbaar de internationale supply chain blijft. Containerprijzen, die in het eerste kwartaal nog rond de 1.500 dollar lagen, liepen tijdelijk op richting bijna 6.000 dollar per container. In juli dalen deze kosten weer, maar zolang het onrustig blijft in het Midden-Oosten blijft transport een onzekere factor.

Ook richting het najaar blijft de markt spannend. Door het wegvallen van Chinese fiscale maatregelen wordt rekening gehouden met een kostenverhoging per 1 januari 2027. Omdat productie en levering vaak drie tot vijf maanden vooruit worden gepland, kan dat de komende maanden leiden tot extra productie en inkoopbewegingen. De markt krijgt dus aan de vraagkant meer vertrouwen, maar aan de aanbodkant blijven er genoeg onzekerheden. Dat hoort inmiddels bijna bij deze industrie.

De sector komt opnieuw in beweging

Toch overheerst bij mij na Intersolar vooral een positief gevoel. Niet omdat alle problemen zijn opgelost. Netcongestie blijft. Financiering blijft lastig. Verzekering en vergunningen vragen aandacht. En de supply chain blijft gevoelig voor geopolitiek en beleid. Maar de gesprekken zijn anders geworden.

Minder defensief.
Minder gericht op overleven.
Meer gericht op bouwen, combineren en vooruitkijken.

De zonne-energiesector beweegt weer. En batterijopslag wordt daarin niet langer gezien als iets voor later, maar als een randvoorwaarde om nú verder te kunnen. Misschien is dat wel de belangrijkste verandering van dit moment.

De markt vraagt niet meer alleen om zonnepanelen. De markt vraagt om energieoplossingen die ondernemers ruimte geven om te groeien.