Kabinet verscherpt aanpak kritieke grondstoffen

Het kabinet gaat de aanpak rond kritieke grondstoffen versnellen. Binnen de Nationale Grondstoffenstrategie (NGS) wordt meer focus aangebracht op materialen die van groot belang zijn voor de Nederlandse economie, energietransitie en strategische autonomie. Daarbij richt Nederland zich op zeventien kritieke grondstoffen, met extra aandacht voor batterijen, permanente magneten en de defensie-industrie.

Dat schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer over de Nederlandse bijdrage aan de Europese Critical Raw Materials Act (CRMA). Volgens het kabinet neemt de druk op de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen toe door geopolitieke ontwikkelingen, exportbeperkingen en de sterke concentratie van productieketens in een beperkt aantal landen.

Kritieke grondstoffen zoals lithium, kobalt en zeldzame aardmetalen zijn essentieel voor onder meer batterijen, duurzame energietechnologie, digitale toepassingen en hoogwaardige industrie. Verstoringen in de aanvoer kunnen volgens het kabinet gevolgen hebben voor de Nederlandse industrie en de energietransitie.

Nationale prioriteiten

Binnen de Europese lijst van 34 kritieke en strategische grondstoffen kiest Nederland voor een nationale lijst met zeventien prioritaire grondstoffen. Deze selectie is gebaseerd op analyses van het Nederlands Materialen Observatorium (NMO), waarbij is gekeken naar leveringsrisico’s en het belang voor de Nederlandse industrie.

De lijst wordt jaarlijks herzien op basis van nieuwe economische en geopolitieke ontwikkelingen. Ook projecten buiten deze selectie kunnen ondersteuning krijgen wanneer zij bijdragen aan de Nederlandse of Europese leveringszekerheid.

Focus op batterijen, magneten en zonne-energie

Voor de korte termijn richt het kabinet zich vooral op drie strategische ketens: permanente magneten, batterijen en de defensie-industrie.

Voor batterijen wordt ingezet op projecten voor verwerking en recycling van materialen zoals lithium, nikkel en black mass. Ook onderzoekt het kabinet mogelijkheden voor de productie van batterijcellen in Nederland met zowel civiele als defensietoepassingen.

Verder wil Nederland de samenwerking met bedrijven versterken rond permanente magneten, die belangrijk zijn voor onder meer elektrische aandrijving en duurzame energietechnologie.

De aanpak sluit volgens het kabinet aan op bredere publiek-private routekaarten voor meer leveringszekerheid en circulariteit. Deze zijn onder meer opgesteld voor batterijen, kritieke materialen, elektrolysers, zonnestroomsystemen, windenergie op zee en klimaatinstallaties.

Meer inzet op recycling

Naast het ontwikkelen van nieuwe ketens ziet het kabinet circulariteit als een belangrijke oplossing voor de grondstoffenafhankelijkheid. Een nieuwe beleidsagenda richt zich op het beter terugwinnen en hergebruiken van kritieke grondstoffen uit onder meer elektrische apparaten en batterijen.

De maatregelen moeten zorgen voor minder gebruik van primaire grondstoffen, meer beschikbaarheid van gerecyclede materialen en betere financieringsmogelijkheden voor circulaire projecten.

Europese samenwerking noodzakelijk

Nederland kan de volledige grondstoffenketen niet zelfstandig opbouwen. Daarom sluit de Nederlandse aanpak aan op de Europese Critical Raw Materials Act. De EU heeft als doel om in 2030 minimaal 10 procent van de benodigde strategische grondstoffen binnen Europa te winnen, 40 procent binnen de EU te verwerken en 25 procent uit recycling te halen.

Het kabinet wil strategische projecten sneller realiseren en onderzoekt welke rol publieke financiering kan spelen bij het versterken van de businesscases.