Kabinet zet crisiswetgeving in om netcongestie sneller aan te pakken

 

Het kabinet wil de uitbreiding van het Nederlandse stroomnet versnellen met een pakket tijdelijke en structurele wetswijzigingen. Daarmee moet sneller ruimte ontstaan voor nieuwe woningen en voor bedrijven en organisaties die wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting. Dat maakt het Ministerie van Groene Groei en Klimaat vandaag bekend.

De maatregelen zijn volgens het kabinet nodig omdat de uitbreiding van de elektriciteitsinfrastructuur momenteel te langzaam verloopt. Met tien besluiten wil staatssecretaris Joannes de Bat van Klimaat en Groene Groei zowel de aanleg van nieuwe infrastructuur versnellen als bestaande netcapaciteit beter benutten.

“De aanpak van het volle stroomnet is een absolute topprioriteit. Het uitbreiden van het stroomnet kost nu veel te veel tijd. Dat kunnen we ons simpelweg niet veroorloven. Daarom doen we met dit wetgevingspakket wat nodig is om het stroomnet sneller uit te bouwen en door slim gebruik snel ruimte vrij te maken. Onder meer door de juridische procedures fors in te korten en de ‘vluchtstrook’ van het stroomnet in te zetten”, aldus De Bat.

Doorlooptijd uitbreidingen moet omlaag

Een belangrijk onderdeel van het pakket is nieuwe crisiswetgeving voor de uitbreiding van het stroomnet. Het kabinet grijpt daarbij terug op de werkwijze van de voormalige Crisis- en herstelwet. Bestaande wetgeving wordt aangepast, omdat dit volgens het kabinet sneller resultaat kan opleveren dan het opstellen van een volledig nieuwe wet.

Het doel is om de tijd die nodig is voor nieuwe elektriciteitsverbindingen ongeveer te halveren. Vooral bij projecten waarbij bezwaar wordt gemaakt, moet tijd worden gewonnen.

Eén procedure bij de hoogste rechter

De juridische procedures rond nieuwe hoogspanningsverbindingen en andere netuitbreidingen worden daarom aangepast. Vanaf 1 oktober moet een bezwaar rechtstreeks in één procedure bij de hoogste rechter worden behandeld. Daarmee verdwijnen meerdere opeenvolgende rechtszaken uit het proces.

Ook wordt het niet langer mogelijk om met een zogenoemd pro-formaberoepschrift extra tijd te creëren voor het indienen van gronden. Voor uitspraken komt bovendien een termijn van maximaal zes maanden te gelden.

De mogelijkheid om naar de rechter te stappen blijft bestaan. Het kabinet wil vooral voorkomen dat noodzakelijke netuitbreidingen door langdurige juridische procedures jarenlang vertraging oplopen.

Minder vergunningen voor elektriciteitsinfrastructuur

Ook aan de voorkant van projecten wil het kabinet tijd besparen. Voor de bouw en uitbreiding van hoogspanningsstations worden bepaalde vergunningseisen geschrapt. Volgens het kabinet kan dat tientallen projecten enkele maanden tot maximaal anderhalf jaar versnellen.

Verder wil het kabinet netuitbreidingen vrijstellen van een stikstofvergunning. Daarvoor moet eerst overeenstemming met de Europese Commissie worden bereikt. Nederland heeft hiervoor in Brussel gepleit met het argument dat uitbreiding van het elektriciteitsnet noodzakelijk is voor de verduurzaming van de energievoorziening en daarmee uiteindelijk juist kan bijdragen aan het terugdringen van de stikstofuitstoot.

Ook bestaande netcapaciteit beter benutten

Het kabinet wil ook sneller gebruik kunnen maken van capaciteit die nu niet volledig wordt benut. Denk hierbij aan de zogenoemde ‘vluchtstrook’ van het elektriciteitsnet betrekken. Die extra capaciteit wordt normaal gesproken achter de hand gehouden om storingen op te kunnen vangen. Onder voorwaarden kan een deel daarvan worden ingezet voor regulier gebruik.

Bedrijven moeten in dat geval bereid zijn hun elektriciteitsgebruik tijdelijk terug te schroeven wanneer de netbeheerder die capaciteit nodig heeft voor het opvangen van een storing. Op die manier kan volgens het kabinet op korte termijn extra ruimte ontstaan zonder dat eerst nieuwe infrastructuur hoeft te worden aangelegd. Netbeheerders kunnen dit in gang zetten door diverse contractvormen zoals een Capaciteit Beperkend Contact (CBC) aan te gaan met bedrijven.

Ook het verschuiven van elektriciteitsgebruik naar momenten waarop het net minder zwaar wordt belast, moet helpen. Daarmee kan capaciteit die op het ene moment schaars is op een ander moment alsnog worden benut.

Duizenden wachtenden

De maatregelen moeten volgens het kabinet uiteindelijk helpen om de wachtlijsten voor elektriciteitsaansluitingen terug te dringen. Niet alleen bedrijven lopen tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Ook woningbouw, scholen en andere maatschappelijke voorzieningen kunnen worden geraakt wanneer op een locatie geen capaciteit beschikbaar is.