De Kamer debatteerde woensdag 22 april over de hoge energie- en brandstofprijzen met premier Jetten en ministers Heinen (Financiën), Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei), Herbert (Economische Zaken en Klimaat) en Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Met diverse moties die donderdag zijn aangenomen, gaan de maatregelen van kracht.

Het debat is een gevolg van een eerder debat dat 25 maart werd gehouden over de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Hierin beloofde de ministers met een maatregelenpakket te komen.

Eerder deze week had het kabinet bekendgemaakt hoe het steunpakket van bijna 1 miljard euro eruitziet. Het gaat onder andere om: versnelling van de verduurzaming van woningen, subsidie voor de aanschaf van elektrische auto’s, verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding, verlaging van de wegenbelasting voor bedrijfswagens en de instelling van het Noodfonds Energie. Ook komt er extra geld voor Energiefixers en krijgt het Nationaal Warmtefonds meer middelen, waardoor woningeigenaren met een inkomen tot 60.000 euro rentevrij kunnen lenen voor verduurzamingsmaatregelen. De maatregelen moeten bedrijven, automobilisten en burgers tegemoet te komen.

Motie van wantrouwen
De maatregel om lagere prijzen bij de tankstations in te zetten heeft het niet gered. De fracties in de Kamer reageren in het debat heel verschillend op de voorgestelde maatregelen: van "flutpakket" (Wilders), tot "best goed" en "verstandig" (VVD en D66). Wilders diende ook een motie van wantrouwen in met het opzeggen van vertrouwen in het kabinet. Deze werd met de stemming verworpen.

‘Gericht en verstandig’
Het kabinet richt zich met deze maatregelen op mensen en bedrijven die steun het hardst nodig hebben. Brekelmans (VVD) vindt dat "gericht en verstandig", want zo blijft er ruimte om later eventueel meer maatregelen te nemen. Ook Paternotte (D66) is blij met het gerichte pakket. Iedereen volledig compenseren voor de gestegen energie- en brandstofprijzen is volgens hem niet te betalen. Dan loopt het overheidstekort snel op en gaan de belastingen omhoog.

De overheid kan niet alles oplossen, vindt ook Bikker (ChristenUnie), maar moet wel proberen te voorkomen dat bedrijven en mensen omvallen. Ze is blij met veel van de maatregelen. Wel vraagt ze zich af of de onbelaste reiskostenvergoeding bij de juiste groepen terechtkomt, zoals mensen in de zorg.

Onbetaalbaar
Als we niets doen, zegt Dijk (SP), wordt het leven voor mensen onbetaalbaar. De genomen maatregelen zijn in zijn ogen onvoldoende en oneerlijk. Te veel mensen hebben het zwaar, ziet ook Struijs (50PLUS). Hoe zorgen we ervoor dat het geld uit het Noodfonds Energie bij de juiste mensen terechtkomt, vraagt hij.

Kil en onbarmhartig
Markuszower (Groep Markuszower) vindt het kabinet "kil, gierig en onbarmhartig". Vermeer (BBB) heeft bezwaar tegen de in zijn ogen "technocratische oplossingen", terwijl de mensen thuis met de pijn zitten, zeker in de grensregio's. De maatregelen gaan uit van een modellenwerkelijkheid, vindt Kamerlid Keijzer. Ze ondersteunen de groene agenda, maar lossen de problemen van mensen niet op.

Openbaar vervoer
Het pakket is een begin om het leven van mensen betaalbaar te houden, vindt Klaver (GroenLinks-PvdA), maar het is niet genoeg. Hij stelt voor de overwinsten van olieraffinaderijen af te romen en de opbrengst daarvan te gebruiken om mensen te helpen. Ook stelt hij een speciale ov-kortingskaart voor de daluren voor: als brandstof duurder en schaarser wordt, is goedkoop openbaar vervoer een goed alternatief.

Energievoorziening en -besparing
Nu er energietekorten dreigen, is energiebesparing een heel logische stap, vinden verschillende leden. Dassen (Volt) roept de regering op meer in te zetten op verlaging van de maximumsnelheid, stimulering van thuiswerken en handhaving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven.

Met dit steunpakket zet het kabinet in op verder elektrificeren, stelt Flach (SGP) vast. Maar is dat überhaupt wel mogelijk, gezien de netcongestie? Het elektriciteitsnet is nu namelijk al overbelast. Netcongestie maakt dat niet alles kan, erkent minister Van Veldhoven. Maar ook een heleboel kan wel, stelt zij, zoals energiebesparing en slim gebruik van het net.

Inzet kernenergie
Nederland zou meer zelfvoorzienend moeten zijn, vindt Eerdmans (JA21). In zijn motie zei hij dat er serieus werk moet worden gemaakt van kernenergie. Ook houdt hij de optie open om door te gaan met de gaswinning in Groningen. Teunissen (PvdD) wil ook minder energieafhankelijk worden, maar de oplossing zit wat haar betreft niet in kernenergie. Zij pleit voor duurzame energiebronnen als zon en wind, gecombineerd met groene waterstof. De moties hebben het niet gehaald en zijn donderdag verworpen.

Duurzame energiebronnen
We moeten inderdaad investeren in de energievoorziening om weerbaarder en onafhankelijker te worden, vindt ook Bontenbal (CDA). Wat hem betreft hebben we daarvoor kernenergie én energiebesparing én duurzame energiebronnen nodig. De motie werd door meerdere partijen erkend en hierdoor ook aangenomen.