De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Energie-Nederland, Energy Storage NL en Deltalinqs reageren positief op twee recente onderzoeken van het ministerie van Klimaat en Groen Groei (KGG) over de leveringszekerheid van elektriciteit. De rapporten, die op 4 februari 2026 aan het kabinet zijn aangeboden, benadrukken dat Nederland snel moet starten met een centrale capaciteitsmarkt.

De onderzoeken richten zich op het invoeren van capaciteitsmechanismen en het benutten van vraagrespons. Dit houdt in dat energieverbruikers (zowel bedrijven als huishoudens) hun elektriciteitsverbruik tijdelijk aanpassen, verminderen, verhogen of verschuiven, als reactie op signalen van het elektriciteitsnet. Het is een instrument voor het in evenwicht houden van vraag en aanbod op het elektriciteitsnet, vooral wanneer er sprake is van pieken in de vraag of variabele productie door duurzame bronnen. De aanbevelingen zijn: implementeer zo snel mogelijk een centrale capaciteitsmarkt en verwijder barrières voor vraagrespons.

Leveringszekerheid vanaf 2028 onder druk
De leveringszekerheid van elektriciteit is vanaf 2028 niet meer vanzelfsprekend. Dat blijkt ook uit recente monitors van TenneT (2024 en 2025) en het Europese ERAA2025-onderzoek. Ook eerder onderzoek van Compass Lexecon (2025), bevestigt deze trend.

Investeringen regelbaar vermogen blijven uit
Hoewel de opwekking uit zon en wind groeit, dalen de draaiuren van regelbare centrales zoals gascentrales en warmtekrachtkoppelingen (WKK’s). De stijgende elektriciteitsvraag, de onzekerheid over kosten en hogere belastingen maken investeringen onzeker. Dit leidt tot uitblijvende investeringen en verslechterende leveringszekerheid.

Capaciteitsmarkt levert netto welvaartswinst op
Het Compass Lexecon-onderzoek laat zien dat een centrale capaciteitsmarkt netto welvaartswinst oplevert door hogere leveringszekerheid en een dempend effect op prijspieken. Ook stimuleert het investeringen in regelbaar vermogen, terwijl een strategische reserve dit niet doet.

Centrale capaciteitsmarkt
De NVDE en Energie-Nederland roepen daarom ook op om nu te starten met het ontwerpen van een centrale capaciteitsmarkt. Bij de invoering van een centrale capaciteitsmarkt moeten de verduurzaming van het elektriciteitssysteem, opslag, elektrificatie en netcongestie tegelijkertijd worden meegenomen.