Stikstofimpasse bedreigt uitbreiding elektriciteitsnet en vertraagt energietransitie

Terug
07.09.2026 Hoofdartikel
Stikstofimpasse bedreigt uitbreiding elektriciteitsnet en vertraagt energietransitie

De stagnering in het stikstofdossier dreigt ook de energietransitie te raken. Zolang vergunningverlening voor nieuwe infrastructuur onder druk staat, kunnen netbeheerders niet overal tijdig nieuwe elektriciteitsstations, kabelverbindingen en andere noodzakelijke voorzieningen realiseren. Daarmee dreigt de uitbreiding van het elektriciteitsnet verder achterop te raken.

Dat blijkt uit de reactie van Netbeheer Nederland op een nieuw rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Daaruit komt volgens de netbeheerders naar voren dat er mogelijkheden zijn om natuurherstel en economische ontwikkeling met elkaar te verenigen. Die ruimte ontstaat alleen als maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Energie-infrastructuur wacht op vergunningen

De uitbreiding van het elektriciteitsnet is op veel locaties afhankelijk van vergunningverlening en beschikbare ruimte. Nieuwe hoogspanningsstations, ondergrondse kabels en andere netinfrastructuur zijn nodig om woningen, bedrijven en duurzame energieprojecten op het elektriciteitsnet aan te sluiten.

De stikstofproblematiek kan die projecten vertragen. Daarmee ontstaat volgens Netbeheer Nederland een paradox: juist infrastructuur die nodig is om de uitstoot structureel terug te dringen, kan door tijdelijke stikstofeffecten tijdens de aanleg worden vertraagd.

Volgens de brancheorganisatie is energie-infrastructuur daarom juist onderdeel van de oplossing voor het stikstofprobleem. De tijdelijke uitstoot die ontstaat bij de aanleg van infrastructuur staat volgens Netbeheer Nederland tegenover de structurele emissiereductie die de nieuwe infrastructuur vervolgens mogelijk maakt.

'Nederland kan zich vertraging niet permitteren'

Jinny Moe Soe Let, directeur van Netbeheer Nederland, ziet in het PBL-rapport perspectief, maar waarschuwt dat dit niet automatisch leidt tot meer ruimte voor vergunningverlening.

"Het rapport laat zien dat natuurherstel en economische ontwikkeling hand in hand kunnen gaan, maar alleen als we nu de juiste keuzes maken."

Volgens Moe Soe Let zijn aanvullende maatregelen nodig om de aanleg van energie-infrastructuur te versnellen. Zij wijst daarbij op de door het kabinet aangekondigde uitzondering voor energie-infrastructuur.

"Nederland kan het zich niet permitteren dat de bouw van nieuwe elektriciteitsstations en verbindingen onnodig vertraging oploopt, terwijl woningen, bedrijven en de energietransitie juist wachten op extra netcapaciteit."

Natuurherstel en energietransitie moeten samen worden aangepakt

Het PBL-rapport biedt volgens Netbeheer Nederland daarmee perspectief, maar waarschuwt tegelijkertijd voor uitstel. Als maatregelen onvoldoende concreet worden uitgewerkt of de uitvoering vertraging oploopt, kunnen zowel natuurherstel als vergunningverlening opnieuw vastlopen.

Voor de energietransitie is het op gang brengen van de vergunningverlening daarom van groot belang. De vraag naar elektriciteit groeit door de verduurzaming van woningen, industrie en mobiliteit, terwijl tegelijkertijd steeds meer duurzame opwekking op het elektriciteitsnet moet worden aangesloten.