Thuisbatterijen steeds vaker langs de randen van de veiligheidsnormen

Met de explosieve groei van de markt voor thuisbatterijen ligt het gevaar dat ‘cowboys’, die het niet altijd even nauw nemen met de veiligheidsnormen, onveilige producten verspreiden op de loer. Maarten Mooij, eigenaar en oprichter van Mlab, dat veiligheidstesten uitvoert, ziet het gebrek aan veiligheid steeds verder toenemen. Hij gaat hierover vertellen op het diner van de Solarbasterds op 21 en 22 september bij landgoed De Horst in Driebergen. Solar365 blikt vooruit met Mooij.

“Ik ga op het evenement over de risico’s van onveilige accuopslag vertellen en hoe deze zich uiten”, zegt Mooij. “Ik wil dat fabrikanten en importeurs bewust zijn van alle risico’s en zo goede keuzes kunnen maken. Een fabrikant of importeur van bijvoorbeeld een thuisbatterij moet altijd de vraag stellen: is dit product zo veilig dat ik met een gerust hart kan slapen terwijl mijn gezin met kleine kinderen ook thuis zijn? Zo niet, moet je het dan wel verkopen? Consumenten moeten er altijd blind op kunnen vertrouwen dat producten veilig zijn.”

Mooij ziet uit eerste hand hoe veilig producten zoals thuisbatterijen zijn in zijn testlab. “Wij testen en beoordelen lithiumbatterijen, van celniveau tot hele opslagsystemen. Zijn ze geschikt voor vervoer op de weg of door de lucht? Wij begeleiden ook bedrijven in hun productieproces om het product zo veilig mogelijk te maken. Komen wij fouten tegen dan sturen we de fabrikant terug naar de tekentafel.”

“Opslagsystemen moeten aan veiligheidsnormen voldoen die onder meer door de Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) zijn opgesteld. Wij zitten in de commissie die de normen maken.”

Regels en randen opzoeken

En de afgelopen tijd ziet Mooij in de markt en op social media dat de veiligheidsnormen niet goed worden nageleefd bij onder meer thuisbatterijen. “De afwijkingen die we zien variëren”, zegt Mooij. “Veel partijen kopen toestellen uit Azië en besteden maar weinig aandacht aan het eindplaatje van waar het product aan moet voldoen en of dat wel is meegenomen aan de voorkant. Dit is al zichtbaar aan bijvoorbeeld de conformiteitsverklaring of het label. Een ander voorbeeld: de constructie van de batterijen is vaak niet goed toegepast, of de batterijen worden niet gebruikt volgens specificaties van de fabrikant. Bij fatbikes, die wij ook testen, zien we hetzelfde. Wat daar aan materiaal wordt gebruikt deugt vaak niet.”

“Daarnaast zien we ook dat marktpartijen de grenzen van de regels opzoeken en overtreden. Het meest bekende voorbeeld daarvan is het verhaal dat een accu tot de grens van 800 watt zonder risico's terug mag leveren . Deze 800 watt komt uit de Nnetcode, die stelt dat je onder die grens je thuisbatterij niet hoeft te registreren omdat de invloed op het net heel klein is. Maar dat zegt helemaal niet dat terugleveren van energie via het stopcontact dus veilig is. Partijen misbruiken deze regel dus eigenlijk om onveilige producten op de markt te brengen met het idee dat het wel toegestaan is en dat die 800 watt een veiligheidsmaatregel is.”

“Wat we ook zien is dat fabrikanten vaak wijzen naar hun eigen handleiding waarin ze gebruikers waarschuwen voor bepaalde risico’s die het product al zou moeten afdekken. Maar eigenlijk wordt er, al dan niet bewust, een veiligheidsgrens overschreden en dan leg je de risico’’s dus bij de gebruiker thuis en dat moeten we niet hebben.”

De veiligheidsnormen worden meer gezien als een sterk advies, benadrukt Mooij.
“Feitelijk klopt dat, omdat normen altijd vrijwillig kunnen worden toegepast, met een paar uitzonderingen daargelaten. Maar wij zouden graag zien dat partijen er serieuzer mee om gaan. Het kan namelijk enorme reputatieschade veroorzaken als het misgaat.

“Ook financieel loop je grote risico’s", gaat Mooij verder. “Stel, je hebt 100.000 thuisbatterijen in de winkels door het land liggen en die komen slecht in het nieuws omdat er een huizenblok is afgebrand omdat het een onveilig product was. Dan moet je al die producten terug gaan halen en/of aanpassen. Dat is een duur grapje, terwijl je het met een keuring had kunnen voorkomen.”

Een ander bijkomend effect is dat de regels en controle’s voor de in de markt dan ook aangescherpt gaan worden. De markt moet als het ware een stapje terug doen omdat ‘een ander’ de regels wat minder nauw neemt.

Controle op de producten

Om te bewerkstelligen dat partijen zich meer aan de veiligheidseisen gaan houden legt Mooij de bal ook bij importeur. “Als die producten van buiten Europa gaat importeren moet je een goed onderbouwd dossier maken en beoordelen met handleidingen, de juiste labels, test rapporten enzovoort. En als er wat gebeurt ben jij verantwoordelijk omdat jij het binnen de EU hebt gebracht. Daarnaast vind ik dat partijen als de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Rijksdienst Digitale Infrastructuur (RDI) beter moeten gaan controleren.”

“Dat deze trend nu opkomt zie je vaker wanneer een markt, zoals nu die van de thuisbatterijen, sterk groeit. Dan komen er zogenaamde cowboys. Zij gaan Aziatische partijen opzoeken die heel goedkoop en snel hun producten kunnen maken. Je gooit daar een paar containers mee vol en verkoopt het in Europa. Die partijen zijn absoluut niet bezig met veiligheid. Daar staat wel tegenover dat je niet lang cowboy kan blijven, want andere partijen pakken het altijd professioneler aan.”

“Ik snap dat het misschien maar een keer op de 100.000 fout kan gaan”, besluit Mooij. “Maar elk incident is er een te veel. Het is niet ingewikkeld om je tijdens het productieproces en inkoopbeleid aan de veiligheidsnormen te houden en toe te passen. Als je dat vanaf het begin doet dan loop je een stuk minder risico’s en heb je er een stuk minder werk aan. En dan slaap je ook een stuk beter. Veiligheidsnormen zijn de manier om vertrouwen in de markt te creëren en je te onderscheiden van de cowboys. Het draagt er ook aan bij om een kwalitatief goed product te ontwikkelen.”