Gebouw geïntegreerde zonnepanelen, ook wel zonnegevels genoemd, staan volgens Paul Stassen aan de vooravond van een doorbraak. Waar zonnepanelen op daken inmiddels gemeengoed zijn, wordt de potentie van gevels nog vaak onderschat. Volgens de directeur van BIPV+ gaat dat de komende jaren snel veranderen.

Zonnepanelen als onderdeel van het gebouw
"Veel mensen kennen zonnepanelen vooral als een installatieproduct", vertelt Stassen. "Een standaard zonnepaneel heeft een vaste maat, je legt het op een dak en als er ruimte tekort is, plaats je simpelweg een paneel minder. Bij gevels werkt dat anders. Daar moeten esthetiek, maatvoering en techniek perfect samenkomen."

BIPV+ richt zich specifiek op gebouwgeïntegreerde zonne-energie (Building Integrated Photovoltaics, BIPV). Daarbij worden zonnepanelen niet toegevoegd aan een gebouw, maar vormen ze onderdeel van de gevel zelf. "Bij een zonnegevel moet alles mooi aansluiten, technisch kloppen én betaalbaar blijven. Dat vraagt om een andere benadering dan traditionele dakinstallaties."

Netcongestie vergroot de behoefte aan zonnegevels
Volgens Stassen wordt de groeiende belangstelling voor zonnegevels vooral aangejaagd door netcongestie. "Veel bedrijven lopen tegen de grenzen van hun netaansluiting aan. Ze krijgen geen extra capaciteit meer van de netbeheerder, terwijl hun energiebehoefte groeit. Dan gaan ze op zoek naar aanvullende mogelijkheden om zelf stroom op te wekken."

Daarbij ontstaat vaak verwarring tussen energieverbruik en beschikbaar vermogen.

"Veel mensen denken in kilowatturen, maar netcongestie is eigenlijk een vermogensprobleem. De vraag is niet hoeveel stroom je op jaarbasis verbruikt, maar of er op een specifiek moment voldoende vermogen beschikbaar is. Juist daar kunnen zonnegevels een belangrijke rol spelen.”

Volgens Stassen wekt een gevel stroom op andere momenten op dan een dak. Vooral in de ochtend, avond en wintermaanden leveren gevels relatief veel energie. Dat zorgt voor een betere spreiding van de opbrengst over de dag."

Minder opbrengst, maar op waardevollere momenten
Kijken naar de opbrengst van zonnegevels vraagt volgens Stassen om nuance. "Per geïnstalleerde kilowattpiek levert een gevel gemiddeld ongeveer 65 tot 80 procent van de opbrengst van een dakinstallatie. Maar die vergelijking vertelt niet het hele verhaal." Volgens Stassen is de timing van de productie minstens zo belangrijk.

"De stroom wordt opgewekt op momenten waarop een dak vaak minder produceert. Daardoor kun je meer van de opgewekte energie direct zelf gebruiken. Dat maakt een zonnegevel economisch vaak interessanter dan mensen denken."

 

Waarom de markt nog in de beginfase zit
Ondanks de voordelen bevindt de markt voor zonnegevels zich volgens Stassen nog in een ontwikkelingsfase. "Er bestaat nog veel onbekendheid. Veel mensen denken dat zonnegevels ingewikkeld of extreem duur zijn. Dat beeld klopt niet." Ook worden zonnegevels volgens hem vaak te laat in bouwprojecten meegenomen.

"Bij nieuwbouw wordt eerst vrijwel alles ontworpen en vastgelegd. Pas aan het eind van het proces komt iemand met de vraag: kunnen we hier nog zonnepanelen in de gevel toepassen? Dan zijn veel keuzes al gemaakt en wordt het onnodig ingewikkeld."

Volgens Stassen zouden zonnegevels veel eerder onderdeel moeten zijn van het ontwerptraject. "Als je vanaf het begin rekening houdt met gebouwgeïntegreerde zonnepanelen, zijn er veel meer mogelijkheden en kunnen kosten juist worden beperkt."

Goedkoper dan veel mensen denken
Een van de grootste misverstanden is volgens Stassen de prijs. "Veel mensen gaan ervan uit dat een zonnegevel automatisch duurder is dan een traditionele gevel. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn."

Sterker nog: in renovatieprojecten kan een combinatie van zonnepanelen en traditionele gevelmaterialen volgens hem financieel aantrekkelijker uitpakken.

"Wanneer je de juiste systemen gebruikt, kun je een gevel realiseren die qua kosten concurrerend is met traditionele gevelbekleding. De opbrengst van de opgewekte stroom krijg je daar dan feitelijk gratis bij."

Ontwikkelingen
Om de toepassing van zonnegevels toegankelijker te maken ontwikkelde BIPV+ een eigen montagesysteem. "In de gevelbouw is men gewend om systemen achteraf te stellen en af te regelen. Wij hebben juist een systeem ontwikkeld dat direct past en niet hoeft te worden gesteld. Dat bespaart tijd, verlaagt de kosten en voorkomt fouten."

Het systeem maakt het mogelijk om standaardpanelen, maatwerkpanelen en traditionele gevelmaterialen met elkaar te combineren. "Daardoor wordt het voor installateurs veel eenvoudiger om zonnegevels te realiseren."

Veiligheid en expertise blijven essentieel
Hoewel zonnegevels steeds toegankelijker worden, benadrukt Stassen dat specialistische kennis noodzakelijk blijft. "Een gevel is constructief iets heel anders dan een dak. Je moet rekening houden met statische- en dynamische belastingen (o.a. windbelasting), de constructie van het pand en de gevel, verzekerbaarheid en veiligheid."

Volgens hem vormt vooral gebrek aan kennis en ervaring een risico. "Niet iedere installateur die zonnepanelen op daken plaatst, kan automatisch ook zonnegevels installeren. Daar is aanvullende kennis voor nodig." Daarom richt BIPV+ zich steeds meer op het opleiden van installateurs en het beschikbaar maken van kennis binnen de sector. "Op het dak is het relatief makkelijk om een foutje te herstellen, bij een zonnegevel is dit een stuk kostbaarder. Daarom zijn onze montagesystemen ontwikkeld vanuit het “First-Time-Right” principe. Onze montagesystemen hoef je daarom ook niet te stellen terwijl alles toch perfect past. Scheelt een hoop tijd en veel kosten.”

De gevelmarkt gaat veranderen
Kijkend naar 2030 verwacht Stassen een fundamentele verandering. "Ik denk dat de gevelbranche op zijn kop wordt gezet." Volgens hem zullen zonnepanelen steeds vaker worden gezien als bouwmateriaal in plaats van als energieproduct. "Standaard zonnepanelen zijn per vierkante meter goedkoper dan traditionele gevelmaterialen. Als je daarnaast ook nog energie opwekt, wordt de businesscase heel sterk."

Vooral nieuwe regelgeving rond energieprestaties en de aanhoudende netcongestie zullen die ontwikkeling versnellen. "Wat nu nog vaak als een extra optie wordt gezien, wordt straks een vanzelfsprekend onderdeel van nieuwbouw en renovatie. We gaan van nice-to-have naar must-have."