Vlaamse regering lanceert decreet rond bidirectioneel laden

Hoewel bidirectioneel laden in Vlaanderen nog in de kinderschoenen staat, wil de Vlaamse regering de uitrol flink versnellen. Met een nieuw decreet wil de Vlaamse Regering slim laden verplichten voor alle nieuwe of te vervangen laadpalen op niet openbaar domein vanaf 2028. Tegelijk biedt het voorstel een juridische basis voor de Vlaamse Regering om op een later moment ook ondersteuning voor bidirectioneel laden en een koppeling met de digitale meter verplicht te stellen. Jochen De Smet, managing partner van het adviesbureau rond elektrische mobiliteit en energie Belli, kon de eerste versie al bekijken en geeft SustainableMedia365.be tekst en uitleg. “Ik begrijp het doel van de overheid, maar ik plaats toch grote vraagtekens bij de haalbaarheid van de opgelegde deadlines. Het beleid dreigt voorbij te lopen aan de huidige technische en juridische realiteit van bidirectioneel laden.”

Wettelijk kader

“De Vlaamse regering heeft de basisprincipes om slim en bidirectioneel laden ingeschreven in dit decreet”, steekt De Smet van wal. “Nu moet er nog een uitvoeringsbesluit volgen. Bovendien staat in de memorie van toelichting dat de Vlaamse Nutsregulator bijkomende richtsnoeren moet ontwikkelen. Er zal hierover dus nog heel wat inkt vloeien.”

Het voornaamste artikel stelt dat vanaf 1 januari 2028 elke niet-publieke laadpaal die nieuw wordt geplaatst of wordt vervangen, slim laden moet faciliteren, geeft De Smet aan. Voor bidirectioneel laden geldt die datum niet automatisch. Het decreet geeft de Vlaamse Regering de bevoegdheid om later te bepalen dat dergelijke laadpunten ook bidirectionele functionaliteiten en een koppeling met de digitale meter moeten ondersteunen. Die beslissing wordt gekoppeld aan een beoordeling van de Vlaamse Nutsregulator.

Het gaat dus om thuislaadpunten en laadpalen bij bedrijven die niet toegankelijk zijn voor externen. Hiermee wil de Vlaamse regering de dreigende netcongestie voorkomen. Die overbelasting ontstaat immers in twee richtingen: door een piek in het verbruik wanneer de productie laag is of door een massale overproductie van bijvoorbeeld zonne-energie op warme dagen, die dan tegelijk op het net wordt geïnjecteerd. Slim en bidirectioneel laden moet voorkomen dat het distributienet overbelast raakt. Wie niet in overeenstemming is met het decreet, riskeert een boete van 2.000 euro.

Scepsis over strakke deadline

De Smet laat zich vooral over de opgelegde datum kritisch uit. “Aangezien er momenteel nog geen sprake is van een massale uitrol en er nog standaardisatie ontbreekt, lijkt 1 januari 2028 me wel erg kort dag om die verplichting voor niet-openbare laadpalen in te voeren. Ik weet niet of we momenteel klaar zijn om dit op anderhalf jaar tijd te realiseren. Veel zal afhangen van het feit of de standaarden die momenteel in ontwikkeling zijn snel en makkelijk te implementeren zijn.”

Bovendien rijst de vraag of de elektrische wagens voor deze technologie klaar zullen zijn. “Ik kan nu al het antwoord geven dat dit niet het geval zal zijn. Het lijkt me sterk dat alle automerken tegen 1 januari 2028 op een open manier met alle bidirectionele laadpalen zullen communiceren. Vandaag bevinden we ons nog altijd in de fase van testen en proeftuinen”, stelt De Smet.

Garantie op de helling

Aangezien er grote aansprakelijkheden op het spel staan, kan je de automobielsector volgens De Smet niet overhaast richting bidirectioneel laden duwen. “De batterij vertegenwoordigt ongeveer 25 procent van de totale kostprijs van een elektrische wagen. Als die accu ook gebruikt wordt om op te laden en te ontladen, zullen automerken al snel argumenteren dat een EV daar niet voor gebouwd is. Zij stellen dat hun garantie beperkt is tot een maximaal aantal laadcycli of kilometers. Het gebruik binnen een extern energie-ecosysteem valt buiten die dekking.”

Die terughoudendheid van de autofabrikant is begrijpelijk, aldus De Smet. “Er is nog geen concrete data beschikbaar over de impact van veelvuldig op- en ontladen op de batterijdegradatie. Zonder die gegevens weigeren ook verzekeraars om de aansprakelijkheid te dragen. In die context is het opvallend dat de Vlaamse regering beslist om vanaf 1 januari 2028 al een verplichting in te voeren.”

Het voorontwerp zet die deur alvast open, maar laat het moment waarop Vlaanderen erdoorheen stapt nog onbepaald. De volgende belangrijke stap ligt daarmee bij de Vlaamse Nutsregulator en de verdere uitwerking van het regelgevende kader.