Kabinet mikt op 75 tot 95 GW zon, maar daarvoor moet markt na 2030 versnellen

Nederland moet in 2040 over 75 tot 95 gigawattpiek aan zonne-energie beschikken, stelt het kabinet in het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem (NPE). Om zelfs de onderkant van die bandbreedte te bereiken, zal de groei van de Nederlandse zonne-energiemarkt na 2030 echter moeten versnellen ten opzichte van de huidige verwachtingen van Dutch New Energy Research (DNE).

In het nieuwe NPE geeft het kabinet voor het eerst een concrete bandbreedte voor het gewenste zonnevermogen in 2040. Nederland beschikt momenteel over ongeveer 30 gigawattpiek. Dat vermogen moet de komende veertien jaar dus ruim verdubbelen tot mogelijk meer dan verdrievoudigen.

Die ontwikkeling staat tegenover een zonnemarkt die op korte termijn juist veel minder hard groeit. DNE verwacht in zijn meest recente forecast dat het totale Nederlandse zonnevermogen in 2029 uitkomt tussen 37 en 41 gigawattpiek. In het lage scenario komt er jaarlijks ongeveer 1,8 gigawattpiek bij, in het basisscenario 2,3 gigawattpiek en bij krachtig stimulerend overheidsbeleid kan de jaarlijkse groei oplopen tot 2,6 à 2,9 gigawattpiek.

Groei moet na 2030 weer aantrekken

Wanneer Nederland in 2029 inderdaad tussen 37 en 41 gigawattpiek uitkomt, moet er in de elf jaar daarna nog minimaal 34 tot 38 gigawattpiek bijkomen om de ondergrens van het NPE te halen. Dat komt neer op gemiddeld ongeveer 3,1 tot 3,5 gigawattpiek per jaar.

Voor de bovengrens van 95 gigawattpiek zou vanaf 2030 zelfs gemiddeld ongeveer 4,9 tot 5,3 gigawattpiek per jaar moeten worden toegevoegd. Daarmee vraagt de nieuwe langetermijnrichting van het kabinet na 2030 om een duidelijk hoger installatietempo dan DNE momenteel voor de komende jaren verwacht.

Dat hoeft niet direct tegenstrijdig te zijn. De forecast van DNE loopt slechts tot 2029 en is gebaseerd op de huidige markt- en beleidsontwikkelingen. Hoe de markt daarna groeit, hangt onder meer samen met de verdere elektrificatie, uitbreiding van het stroomnet en de mate waarin nieuwe zonneprojecten rendabel kunnen worden ingepast.

Doelstelling batterijopslag

Het kabinet koppelt de verdere groei van zon daarom nadrukkelijk aan flexibiliteit en opslag. Voor batterijopslag wordt in het nieuwe NPE gerekend met 28 gigawatt vermogen en ongeveer 110 gigawattuur opslagcapaciteit in 2040. DNE verwacht dat de Nederlandse batterijcapaciteit al in 2030 kan zijn gegroeid tot ongeveer 36,8 gigawattuur.