Univé Noord-Holland combineert solar carport met batterij om laadplein beter te benutten

Een beperkte netaansluiting en een groeiend elektrisch wagenpark maakten het bestaande laadplein van Univé Noord-Holland in Heerhugowaard minder bruikbaar. Met een solar carport, een Huawei-batterij en een energiemanagementsysteem wil de verzekeraar meer zonnestroom zelf gebruiken en de beschikbare laadcapaciteit beter benutten.

Het aantal laadpunten uitbreiden is niet altijd voldoende om meer elektrische auto's op te laden. Ook de hoeveelheid elektriciteit die een locatie kan afnemen, bepaalt hoeveel auto's tegelijkertijd kunnen laden. Univé Noord-Holland liep daar tegenaan bij het hoofdkantoor in Heerhugowaard. De organisatie had twaalf laadpunten, maar onvoldoende elektrische capaciteit om alle aangesloten auto's tegelijk goed te bedienen. Een solar carport met batterijopslag brengt daar verandering in.

Eelco Krom, die bij Univé Noord-Holland verantwoordelijk is voor duurzaamheidsprojecten, kreeg bijna drie jaar geleden de opdracht om de verduurzaming van de organisatie verder vorm te geven. Daarbij hoorde ook het verbeteren en vergroenen van het buitenterrein. De combinatie van zonnepanelen boven parkeerplaatsen, een batterij en een energiemanagementsysteem (EMS) bleek een manier om meerdere doelen tegelijk aan te pakken.

“We hebben gezegd dat dit natuurlijk niet de bedoeling is van een laadplein. Daarnaast gaan we steeds meer over op elektrisch rijden. Daarom moesten we naar een oplossing zoeken waarmee we het laadplein beter konden laten functioneren”, vertelt Krom.

Zonnepanelen boven de parkeerplaatsen

Zonnepanelen op het dak van het hoofdkantoor bleken geen haalbare optie. Uit onderzoek kwam naar voren dat de dakconstructie onvoldoende draagkracht had. Versterking van het dak zou technisch mogelijk zijn geweest, maar de kosten daarvan stonden volgens Univé niet in verhouding tot de verwachte opbrengst.

De organisatie onderzocht daarom opnieuw de mogelijkheden voor een solar carport: een overkapping met zonnepanelen boven parkeerplaatsen. Het idee was eerder al bekeken, maar de koppeling met het bestaande laadplein maakte de investering opnieuw interessant. De opgewekte elektriciteit kan immers direct worden ingezet voor het laden van auto's en het verbruik in het gebouw.

De solar carport levert naar verwachting jaarlijks ongeveer 35.000 kilowattuur zonnestroom. Univé wil die elektriciteit zo veel mogelijk op eigen locatie benutten. Dat kan door de stroom direct naar de laadpunten of het gebouw te sturen, maar ook door een deel tijdelijk op te slaan in de batterij.

Daarmee verandert de solar carport van een opwekinstallatie in een onderdeel van de bredere energievoorziening van het kantoor. De opbrengst van de zonnepanelen is niet altijd gelijk aan de vraag naar elektriciteit. Overdag kan er meer zonnestroom beschikbaar zijn dan op dat moment nodig is, terwijl later op de dag de laadbehoefte kan toenemen. De batterij moet helpen om dat verschil op te vangen.

Huawei-batterij stemt opwek en verbruik op elkaar af

De batterij vormt samen met het EMS de schakel tussen de zonnepanelen, het laadplein en het gebouw. Het energiemanagementsysteem stuurt de energiestromen aan op basis van de beschikbare opwek, het actuele verbruik en de laadbehoefte. Zo kan de lokaal geproduceerde elektriciteit op een ander moment worden gebruikt dan waarop die wordt opgewekt.

Voor Univé gaat het daarbij niet alleen om het opslaan van zonnestroom. De organisatie onderzoekt ook of het financieel aantrekkelijk is om de batterij 's nachts met goedkopere elektriciteit te laden en die energie overdag in te zetten. Daarmee zou de batterij ook kunnen bijdragen aan een efficiënter gebruik van ingekochte stroom.

Die toepassing is echter afhankelijk van de manier waarop Univé energie inkoopt. De organisatie heeft geen dynamisch energiecontract, maar koopt elektriciteit centraal in. Daardoor is het niet vanzelfsprekend dat prijsverschillen gedurende de dag rechtstreeks kunnen worden benut. De afspraken met de energieleverancier en de mogelijkheden om de batterij aan te sturen, spelen daarin een belangrijke rol.

Het doel is nadrukkelijk niet om met de batterij op de energiemarkt te handelen. Univé wil de eigen energievoorziening verbeteren, de zonnestroom zo veel mogelijk zelf gebruiken en minder afhankelijk worden van de elektriciteit die op een bepaald moment van het net beschikbaar is.

,,Het is nooit de bedoeling geweest om er een verdienmodel van te maken. We willen vooral een stukje zelfvoorzienend zijn en daarmee ook een voorbeeldfunctie vervullen richting onze leden”, aldus Krom.

Hoe groot het effect op de energiekosten en het gebruik van netcapaciteit uiteindelijk is, hangt onder meer af van de daadwerkelijke productie van de zonnepanelen, het laadgedrag en de manier waarop de batterij wordt aangestuurd. De verwachte jaarlijkse opwek van 35.000 kilowattuur is daarbij een uitgangspunt, maar zegt op zichzelf nog niet hoeveel elektriciteit de locatie daadwerkelijk minder van het net hoeft af te nemen.

Veiligheid als belangrijk onderdeel van het ontwerp

Bij de keuze voor batterijopslag speelde de veiligheid een nadrukkelijke rol. Als verzekeraar houdt Univé Noord-Holland zich ook bezig met risico's rond installaties en brandveiligheid. De organisatie wilde daarom niet alleen kijken naar de technische werking van de batterij, maar ook naar de maatregelen die nodig zijn om mogelijke gevolgen van een incident te beperken.

De Huawei-batterij is geplaatst in een speciaal gebouwde betonnen constructie met hoge wanden. Daarnaast is een droge blusleiding aangelegd. Daarmee kan de brandweer bij een incident van buitenaf bluswater naar de installatie leiden. De organisatie heeft in overleg met de leverancier aanvullende veiligheidsmaatregelen getroffen. 

Ook de vergunningverlening vroeg extra aandacht. In overleg met de gemeente Dijk en Waard bleek een vergunning nodig. Met ondersteuning van een externe bouwadviseur, die ervaring had met vergelijkbare projecten, kon de procedure worden afgerond. 

Eigen verbruik staat voorop

Bij de ontwikkeling van het project keek Univé Noord-Holland ook naar de voorwaarden voor het gebruik van de opgewekte elektriciteit. De organisatie wilde voorkomen dat het initiatief afhankelijk zou worden van ingewikkelde afspraken over teruglevering of transportcapaciteit. Daarom ligt de nadruk op eigen verbruik. De zonnestroom gaat naar het laadplein en het gebouw, of wordt tijdelijk opgeslagen in de batterij. Teruglevering aan het elektriciteitsnet is geen doel van het project. Voor dit project heeft Univé Noord-Holland ervoor gekozen geen subsidie aan te vragen. 

Die keuze betekent dat het project niet uitsluitend wordt beoordeeld op de financiële opbrengst of de terugverdientijd. Ook de bruikbaarheid van het laadplein, de verduurzaming van de bedrijfsvoering en de ervaring die de organisatie met energieopslag opdoet, wegen mee.

Voorbereid op meer 

De installatie moet bovendien aansluiten op de verdere elektrificatie van het wagenpark. Vanaf 1 januari 2027 worden alle nieuwe leaseauto's van Univé Noord-Holland volledig elektrisch. Krom verwacht daarom dat de behoefte aan laadcapaciteit verder groeit.

Bij de aanleg van de solar carport is rekening gehouden met die ontwikkeling. Onder de overkapping zijn al voorzieningen aangebracht waarmee in de toekomst extra laadpunten kunnen worden gerealiseerd. Ook bij de batterijopstelling is ruimte gehouden voor uitbreiding met een tweede batterij.

Of die uitbreiding nodig is, moet de praktijk uitwijzen. Krom verwacht niet dat er op korte termijn een tweede batterij komt, maar wil de mogelijkheid openhouden.

De solar carport maakt deel uit van een bredere aanpak om het hoofdkantoor en de bedrijfsvoering te verduurzamen. Zo investeerde Univé Noord-Holland ook in de opvang van regenwater. Dat water wordt ondergronds opgeslagen en gebruikt om toiletten door te spoelen. Op delen van het buitenterrein zijn grasbetontegels aangebracht, zodat regenwater beter in de bodem kan infiltreren.

Meer dan alleen een terugverdienmodel

Wanneer het project geslaagd is, hangt volgens Krom niet af van één afzonderlijk resultaat. De organisatie wil meer van de eigen zonnestroom benutten, de energiekosten beheersbaar houden en het laadplein geschikt maken voor een groeiend aantal elektrische auto's. Ook het beperken van de druk op het elektriciteitsnet is onderdeel van de gedachte achter het project.

“We willen onze leden laten zien dat we nadenken over het energieprobleem en over wat we daar zelf aan kunnen doen”, besluit Krom.