Nieuw coöperatief energiemodel succesvol getest in zeven pilots
03.04.2026 Sjoerd Rispens

Het project Local4Local, waar dertien partijen aan meewerkten, is na drie jaar afgerond. Het project had als doel om een coöperatief model op te zetten voor een integrale, duurzame, collectieve energievoorziening, waarin klanten niet langer volgens het ‘kostprijs+ model’ betalen. Het Local4Local-model is binnen zeven pilotenergiegemeenschappen toegepast en 20.000 deelnemers hebben ervan geprofiteerd.
De directe aanleiding van dit project was het steeds groter wordende verschil tussen de kostprijs van de energie die de gemeenschappen zelf produceren en de prijs die de leden voor hun afname moeten betalen aan hun energieleveranciers. Hieruit volgt de wens van de coöperatieve energiesector om dit fundamenteel beter te organiseren.
Tijdens het project waren de volgende ontwikkelingen in de maatschappij relevant om het tot een succes te maken. De energietransitie moet zich richten op van CO2-emissies binnen de energievoorziening. Verder zijn van belang: de afnemende betaalbaarheid van de energievoorziening, de sterke stijging van de kosten van transport en energie, er is een afnemend draagvlak voor de transitie en energiegemeenschappen van lokale overheden, bedrijven en burgers komt op.
Wat heeft het project nu concreet aan resultaat opgeleverd? De ontwikkeling van het Local4Local-model heeft ervoor gezorgd dat het binnen zeven pilotprojecten kon worden toegepast. Hier hebben 20.000 deelnemers, van lokale overheden, bedrijven en burgers, een stabielere energierekening aangeboden gekregen, door de eigen hernieuwbare warmte en elektriciteit van de energiegemeenschap tegen kostprijs+ met elkaar te delen.
De eigen productie, afname en opslag is zodanig op elkaar afgestemd binnen het project dat er lokaal meer hernieuwbare warmte en elektriciteit kan worden geproduceerd en geleverd. De kosten voor klanten voor de eigen warmte-infrastructuur worden juist geminimaliseerd.
Lokale en centrale data
De zeven pilots zijn ondersteund om zich aan te kunnen passen aan de nieuwe Local4Local-processen. Er zijn zowel lokaal als centraal relevante data verzameld, gemonitord en van duiding voorzien. Er is ook een analyse gemaakt van de eigen lokale energiesituatie. Op basis daarvan is de kostprijsreductie, systeemoptimalisatie en verdere systeemintegratie geoperationaliseerd. Contracten voor slim lokaal energie delen zijn vervolgens tussen de deelnemers gesloten.
Een belangrijk uitgangspunt van het project was het onderbrengen van de kernprocessen en activiteiten van Local4Local bij de energiegemeenschappen zelf. Hiervoor is een metrokaart ontwikkeld: een schematische weergave van alle stappen, keuzes en randvoorwaarden die energiegemeenschappen tegenkomen bij het realiseren van lokale, collectieve energievoorziening.
In het laatste projectjaar, 2025, zijn deze stappen verder uitgewerkt en zijn twintig geselecteerde opschalingspilots intensief begeleid door alle fasen van het local4local-model. De inzichten, leerervaringen en praktijkvoorbeelden uit deze pilots zijn systematisch vastgelegd en ontsloten via de Local4Local kennisbank. Hiermee is een stevige basis gelegd voor verdere toepassing en opschaling na afloop van het project.





























